O θυρεοειδής αδένας, ένας από τους σημαντικότερους ενδοκρινείς αδένες του σώματος, έχει σχήμα πεταλούδας και βρίσκεται κάτω από το θυρεοειδή χόνδρο (“μήλο του Αδάμ”) στο πρόσθιο τμήμα του τραχήλου, μπροστά από την τραχεία.
Είναι υπεύθυνος για την παραγωγή των ορμονών θυροξίνη-Τ4, τριιωδοθυρονίνη-Τ3 και καλσιτονίνη, που ελέγχουν πολύ σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού, όπως ο μεταβολισμός, οι καύσεις, η ρύθμιση του ασβεστίου και η ωρίμανση του εγκεφάλου και του σκελετού, ενώ οι μεταβολές τους προκαλούν διαταραχές και έχουν αντίκτυπο στην καρδιακή λειτουργία, τη ψυχική υγεία, τις λειτουργίες του κεντρικού νευρικού συστήματος, στο σωματικό βάρος, στη γονιμότητα, την εντερική λειτουργία κ.α.
Για τη σύνθεση Τ4 και Τ3 ο θυρεοειδής χρειάζεται ιώδιο το οποίο προσλαμβάνει από το αίμα και το οποίο προέρχεται από τις τροφές. Αν το ιώδιο των τροφών είναι λίγο τότε ο θυρεοειδής αναγκάζεται να λειτουργεί περισσότερο και έτσι διογκώνεται, δημιουργείται δηλαδή αυτό που ονομάζουμε βρογχοκήλη. Σε προηγούμενες δεκαετίες η ένδεια ιωδίου (ιωδοπενία) αποτελούσε συχνό φαινόμενο στη χώρα μας κυρίως σε ορεινές περιοχές όπου συνήθως έλειπαν οι θαλασσινές τροφές. Σήμερα με την ιωδίωση του μαγειρικού αλατιού ιωδοπενία σπάνια παρατηρείται.
Η ποσότητα των ορμονών που συνθέτει και εκκρίνει ο θυρεοειδής ρυθμίζεται από ένα άλλο σπουδαίο ενδοκρινή αδένα την υπόφυση, που βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου. Η υπόφυση με μια ορμόνη που λέγεται θυρεοτρόπος (TSH) ρυθμίζει τη λειτουργία του θυρεοειδή με ένα σύνθετο μηχανισμό, την παλίνδρομη αλληλορύθμιση.
Παθήσεις του θυρεοειδή.
Οι θυρεοειδοπάθειες μπορεί να χωριστούν σε δυο κατηγορίες: στις
