Οι προωθούμενες αλλαγές στο Κοινωνικο-Ασφαλιστικό Σύστημα και η υπεράσπιση του Δημόσιου και κοινωνικού του χαρακτήρα

Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΗ Σαράντου

Αναπληρωτή Γραμματέα του Δ.Σ. του Συνδέσμου Συνταξιούχων ΔΕΗ Μεγαλόπολης

Μέλος του Δ.Σ. της ΠΟΣ/ΔΕΗ

Στην πρόσφατη σύνοδο (Φλεβάρης 2026) των Υπουργών Οικονομικών της Ε.Ε., παρουσιάστηκαν μια σειρά μέτρα σε βάρος των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων και συνταξιούχων διατηρώντας και επεκτείνοντας μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας στο πλαίσιο ενίσχυσης των στρατιωτικών δαπανών για τον επανεξοπλισμό της Ε.Ε.

Τέτοια μέτρα είναι: Ο περιορισμός της δημόσιας συνταξιοδοτικής δαπάνης από τον κρατικό προϋπολογισμό στις Κύριες και Επικουρικές συντάξεις, την στήριξη του 2ου και 3ου πυλώνα κεφαλαιοποιητικής ασφάλισης (Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, ομαδικά ασφαλιστήρια και ιδιωτική ασφάλιση) για συμπλήρωση των συντάξεων με το πρόσχημα και της δημογραφικής γήρανσης.

Στόχος των παραπάνω μέτρων συρρίκνωσης των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων είναι η εξοικονόμηση δημοσίων πόρων και η «αξιοποίηση» των αποθεματικών των Ασφαλιστικών Ταμείων για επενδύσεις κυρίως σε πολεμικούς εξοπλισμούς στην Ε.Ε.

Στην Ελλάδα ήδη με τους αντιασφαλιστικούς και αντισυνταξιοδοτικούς νόμους της περιόδου 2010-2014 (Κουτρουμάνη-Λοβέρδου, Βρούτση), του Νόμου Κατρούγκαλου το 2016 που ενσωμάτωσε όλες τις διατάξεις των παραπάνω νόμων και του Νόμου Βρούτση το 2020 που διατήρησε και ενσωμάτωσε τις διατάξεις Κατρούγκαλου έχοντας σε ισχύ όλους τους νόμους και των τριών μνημονίων.

Έχουν νομοθετηθεί και εφαρμόζονται αρκετές από τις παραπάνω προωθούμενες επιλογές (περιορισμός συνταξιοδοτικής δαπάνης, δημόσια δαπάνη μόνο στην εθνική σύνταξη, αύξηση ορίων ηλικίας με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, αποχώρηση δημόσιας δαπάνης από την επικουρική, μειώσεις συντάξεων, κλπ).

Το Σύστημα της Κοινωνικής Ασφάλισης, από Δημόσιο και αναδιανεμητικού χαρακτήρα, έχει αποκτήσει κεφαλαιοποιητικά στοιχεία και σε αρκετά μεγάλο βαθμό έχει ιδιωτικοποιηθεί.

Με τους νόμους Κατρούγκαλου - Χατζηδάκη - Κεραμέως έχει προχωρήσει απόλυτα η ιδιωτικοποίηση της Επικουρικής Ασφάλισης (χωρίς δημόσια χρηματοδότηση και από το 2022 υπαγωγή των νέων εργαζομένων στο ΤΕΚΑ).

Στηρίζεται περαιτέρω η ανάπτυξη των Επαγγελματικών Ταμείων Ασφάλισης (ΤΕΑ). Με νέες ρυθμίσεις - που επεξεργάζεται το Υπουργείο Εργασίας και αναμένεται να εισαχθούν σε νομοσχέδιο μετά το Πάσχα - με βασικό στόχο της «μεταρρύθμισης» αυτής η ενίσχυση των ΤΕΑ ως δεύτερου πυλώνα ασφάλισης.

Να τονίσουμε επίσης τις συνεχείς μειώσεις εισφορών προς το Ασφαλιστικό Σύστημα.

Η προώθηση των αλλαγών αυτών θα επιφέρει πιθανά ένα μεγάλο κόστος μετάβασης. Για να καλυφθεί αυτό ήδη διατυπώνονται σκέψεις - προτάσεις από διάφορους κύκλους για «αξιοποίηση» του αποθεματικού των 22 δις ευρώ σήμερα του ΑΚΑΓΕ.

Το αποθεματικό αυτό, παραπάνω από το μισό, είναι χρήματα των συνταξιούχων από την παρακράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) που παρακρατείτε από τα μέσα του 2010 έως και σήμερα. Αν προχωρήσει κάτι τέτοιο για μία ακόμη φορά θα πρόκειται για κλοπή χρημάτων των συνταξιούχων.

Στις παραπάνω παρεμβάσεις το εργατικό-συνδικαλιστικό και συνταξιουχικό κίνημα με κοινή δράση συνταξιούχων και εργαζομένων πρέπει να διεκδικήσει:

• Την αποκατάσταση και ενίσχυση του Δημόσιου, καθολικού, κοινωνικού και αναδιανεμητικού χαρακτήρα της Κοινωνικής Ασφάλισης.
• Την κατάργηση των αντιασφαλιστικών και μνημονιακών νόμων της περιόδου 2010 - 2013 και των νόμων Κατρούγκαλου, Βρούτση, Χατζηδάκη, Κεραμέως.
• Την κατάργηση του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) και ένταξη των ασφαλισμένων του στον e-ΕΦΚΑ.
• Την επαρκή κρατική χρηματοδότηση καθώς και εξεύρεση νέων πόρων (Αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας, από δημόσια έργα, κρατικές προμήθειες, χρηματιστηριακές και τραπεζικές συναλλαγές, τυχερά παιχνίδια, κλπ),.
• Την καταβολή συντάξεων που να εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο.
• Την τριμερή χρηματοδότηση για ένα βιώσιμο και κοινωνικά δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα με ταυτόχρονη επαναφορά των κλεμμένων αποθεματικών.
• Πραγματικές αυξήσεις στις συντάξεις, κύριων και επικουρικών - Επαναφορά των δώρων - Κατάργηση της ΕΑΣ σε Κύριες και Επικουρικές συντάξεις, ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς στην ανταποδοτική σύνταξη.