Μεγαλόπολη - Πολιτισμός και Ανάπτυξη

Γράφει ο Ι. Γ. Ασημακόπουλος

Πολύς λόγος έχει γίνει τελευταία για τον «πολιτισμό» από τους Δημοτικούς Άρχοντες, και τι καλό κάνει στην αγορά της Μεγαλόπολης που είναι σε ύφεση λόγω της απολιγνιτοποίησης, και τί ωραία που έρχεται η ανάπτυξη, επειδή στις δυο συναυλίες που δόθηκαν στην πλατεία της πόλης σημειώθηκε μεγάλη προσέλευση κόσμου και πούλησαν σουβλάκια και καφέδες πέντε μαγαζιά της πλατείας.

Το ίδιο ισχύει και για τα τάχα παραδοσιακά πανηγύρια στα χωριά του Δήμου, όπου κάποιοι «καλλιτέχνες», κακοποιούν την παραδοσιακή μουσική και τα παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια, λανσάροντας ταυτόχρονα κάποια κατασκευάσματα, που προσβάλουν τον λαϊκό μας πολιτισμό και τη λαϊκή μας παράδοση.

Όλες αυτές οι «πολιτιστικές» εκδηλώσεις, γίνονται προς τέρψη των εξ Αθηνών ή αλλού επισκεπτών του Αυγούστου, που όταν φύγουν και κατακάτσει ο κουρνιαχτός, αφήνουν πίσω τους σκουπίδια, εγκατάλειψη και μοναξιά.

Ας κάνουν λοιπόν λίγο υπομονή, όσοι από τους φανατικούς οπαδούς της Δημοτικής Αρχής επιτίθενται σε όποιον διαφωνεί και κάποια μέσα ενημέρωσης που βιάζονται να επιβάλλουν λογοκρισία, και νηφάλια ας προσπαθήσουμε μπας και βγάλουμε άκρη.

Πολιτισμός και ανάπτυξη συνδέονται πολύ στενά. Μάλιστα η σχέση τους είναι αμφίδρομη. Ο πολιτισμός μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης, ενώ η ανάπτυξη μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να διατηρηθεί και να αναδειχθεί ο πολιτισμός. Φυσικά οι εκδηλώσεις από μόνες τους δεν συνιστούν πολιτιστική αναπτυξιακή πολιτική.

Η Μεγαλόπολη για δεκαετίες συνδέθηκε οικονομικά και κοινωνικά με την εξόρυξη λιγνίτη και τη λειτουργία των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η απολιγνιτοποίηση, επομένως, δεν αποτέλεσε μόνο οικονομική ή ενεργειακή αλλαγή. Υπήρξε μια βαθιά κοινωνική και πολιτισμική μετάβαση. Άλλαξε η σχέση των κατοίκων με τον τόπο, την εργασία, την ιστορική μνήμη και την ίδια την ταυτότητα της περιοχής.

Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα της Μεγαλόπολης που προέκυψε με την απολιγνιτοποίηση είναι η ανάγκη δημιουργίας μιας νέας ταυτότητας. Και η Μεγαλόπολη δεν ξεκινά από το μηδέν. Εδώ ακριβώς μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο ο πολιτισμός.

Στη Μεγαλόπολη ο πολιτισμός μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα από το παλιό παραγωγικό μοντέλο, στο νέο. Προστατεύει την ταυτότητα και τη μνήμη του τόπου, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί τουριστική κίνηση, επιχειρηματικές ευκαιρίες, θέσεις εργασίας και καλύτερη ποιότητα ζωής.

Η πρόκληση, επομένως, δεν είναι απλώς να «γίνουν περισσότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις», αλλά να αξιοποιηθεί ο πολιτιστικός πλούτος της Μεγαλόπολης, και να μετατραπεί σε ολοκληρωμένο, βιώσιμο αναπτυξιακό οικοσύστημα, με συμμετοχή του Δήμου, των πολιτιστικών φορέων, των επιχειρήσεων και της τοπικής κοινωνίας.

Ο πολιτισμός μπορεί να αποτελέσει εργαλείο αναζωογόνησης της περιοχής. Η ανάδειξη της ιστορίας, της αρχιτεκτονικής, των εθίμων, της γαστρονομίας και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς μπορεί να δημιουργήσει μια ιδιαίτερη ταυτότητα για έναν τόπο.

Η σύγχρονη Μεγαλόπολη βρίσκεται σε έναν τόπο με ιδιαίτερα σημαντική αρχαιολογική κληρονομιά. Η αρχαία Μεγαλόπολη υπήρξε σημαντικό πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο της Αρκαδίας και συνδέεται με το αρχαίο θέατρο, τη Λυκόσουρα, το Λύκαιο όρος, την Αρχαία Τραπεζούντα, την ιστορία του κοινού των Αρκάδων, το Βυζάντιο με την Καρύταινα και το Λεοντάρι, αλλά και με τη νεότερη ιστορία και την Επανάσταση του 1821.

Τα ορυχεία, οι εγκαταστάσεις, οι ιστορίες των εργαζομένων που συνδέθηκαν με τη ΔΕΗ αποτελούν πλέον μέρος της σύγχρονης ιστορικής μνήμης του τόπου. Θα μπορούσε, να αναπτυχθεί ένα οργανωμένο Κέντρο Βιομηχανικής και Ενεργειακής Ιστορίας της Μεγαλόπολης, όπου θα παρουσιάζεται η ιστορία του λιγνίτη, η ζωή των εργαζομένων, η τεχνολογία, αλλά και η μετάβαση προς τις νέες μορφές ενέργειας. Έτσι, κάτι που σήμερα θεωρείται «παρελθόν» μπορεί να μετατραπεί σε εκπαιδευτικό και αναπτυξιακό πόρο.

Έτσι, η ανάπτυξη δεν περιορίζεται στην προσέλκυση τουριστών. Μπορεί να ενισχύσει την απασχόληση, να συγκρατήσει τον πληθυσμό και να ενθαρρύνει νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Η συστηματική ανάδειξη αυτού του πολιτιστικού αποθέματος μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο πόλο επισκεψιμότητας, όχι απλώς ως αρχαιολογικό ή ιστορικό προορισμό, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης πολιτιστικής διαδρομής στην Αρκαδία. Ιδού λοιπόν, πεδίον δόξης λαμπρόν…