Κοσμάς | Έντονη συγκινησιακή φόρτιση στην Εκδήλωση Μνήμης και Τιμής για τα 82 χρόνια από το Ολοκαύτωμα του χωριού (εικόνες)

Με επισημότητα και έντονη συγκινησιακή φόρτιση πραγματοποιήθηκε χθες στον Κοσμά Κυνουρίας η Εκδήλωση Μνήμης και Τιμής για τα 82 χρόνια από το Ολοκαύτωμα του χωριού, που διοργάνωσαν ο Δήμος Νότιας Κυνουρίας και η Δημοτική Κοινότητα Κοσμά, στην Αίθουσα Ιστορικής Μνήμης.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με τους χαιρετισμούς του Δημάρχου Νότιας Κυνουρίας, Εμμανουήλ Δολιανίτη, και του Προέδρου της Κοινότητας Κοσμά, Ιωάννη Τσολομίτη, οι οποίοι υπογράμμισαν τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της απόδοσης τιμής στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας.

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο συγγραφέας και ιστορικός ερευνητής Νίκος Τζανάκος, ο οποίος παρουσίασε στοιχεία από την πολυετή έρευνά του στα ελληνικά και γερμανικά αρχεία της Κατοχής, με βασικές πηγές από το Μουσείο του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος. Η ομιλία του, με τίτλο «Ολοκαύτωμα 29-30 Γενάρη 1944», φώτισε άγνωστες πτυχές της καταστροφής του Κοσμά από τις γερμανικές δυνάμεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη δράση της 117ης Μεραρχίας Κυνηγών του Χίτλερ, της διαβόητης μονάδας που αιματοκύλισε τα Καλάβρυτα, επιχειρώντας να απαντηθούν κρίσιμα ερωτήματα: γιατί στοχοποιήθηκε ο Κοσμάς, τι απέτρεψε ενδεχόμενες μαζικές εκτελέσεις αμάχων, αλλά και πώς οι επιχειρήσεις στην Κυνουρία συνδέονταν με τον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό των Γερμανών.

Ο ερευνητής ανέδειξε επίσης τη σύνδεση των καταστροφών στον Πάρνωνα και τον Ταΰγετο με τη μεγάλη επιχείρηση αντιποίνων που ακολούθησε το Ολοκαύτωμα των Καλάβρυτα, καθώς και με τις συμμαχικές επιχειρήσεις παραπλάνησης που έπεισαν δύο φορές τον Χίτλερ ότι η εισβολή στην κατεχόμενη Ευρώπη θα ξεκινούσε από την Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό έγινε ιδιαίτερη μνεία στον ρόλο του Ian Fleming, ο οποίος υπηρέτησε στις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες και αργότερα έγινε γνωστός ως δημιουργός του James Bond.

Σύμφωνα με την έρευνα, η πυρπόληση του Κοσμά, όπως και των μαρτυρικών χωριών Άγιος Δημήτριος και Άγιοι Ανάργυροι, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο «εκκαθάρισης» της περιοχής, με στόχο την εξουδετέρωση αντιστασιακών θυλάκων – κυρίως του ΕΛΑΣ – και την αποτροπή ενδεχόμενης υποδοχής συμμαχικών δυνάμεων.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν έργα μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Νότιας Κυνουρίας, εμπνευσμένα από το Ολοκαύτωμα του Κοσμά, ενώ προβλήθηκε φωτογραφικό υλικό από τον Ιανουάριο του 1944 με τίτλο «Χαλάσματα», που αποτύπωσε τη σκληρή πραγματικότητα της καταστροφής. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ιστορικό περίπατο στον οικισμό, σε μια συμβολική διαδρομή μνήμης.

Το «παρών» έδωσαν εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και της πολιτείας, μεταξύ των οποίων ο βουλευτής Λακωνίας Νεοκλής Κρητικός, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συμβολή του Δημάρχου Καλαβρύτων Θανάση Παπαδόπουλου και των επιστημονικών συνεργατών του Μουσείου για την πρόσβαση στα αρχεία και την υποστήριξη της έρευνας.

Η μαζική παρουσία των κατοίκων επιβεβαίωσε ότι, 82 χρόνια μετά, η ιστορική μνήμη παραμένει ζωντανή στον Κοσμά, μετατρέποντας την επέτειο όχι μόνο σε φόρο τιμής, αλλά και σε πράξη ευθύνης απέναντι στην ιστορία.