Η ανάγκη επιστροφής στο λιγνίτη για την εξασφάλιση φτηνής και αξιόπιστης ηλεκτρικής ενέργειας

Του Παναγιώτη Μπένου

Ημερομηνία 22/3/2026

Η μετάβαση σε «πράσινες» μορφές ενέργειας έχει προταθεί ως λύση για τη μείωση των ρύπων και την προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, όπως είχαμε επισημάνει στο παρελθόν, η απότομη στροφή προς την πράσινη ενέργεια χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό και τη διασφάλιση επαρκούς ισχύος του συστήματος μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες τόσο στο περιβάλλον όσο και στη λειτουργία του ιδίου του συστήματος.

Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές συχνά είναι χαοτική και ασταθής, με αποτέλεσμα την ανάγκη υποστηρικτικών σταθμών που λειτουργούν με φυσικό αέριο. Αυτό αυξάνει το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές και δημιουργεί ενεργειακή εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα. Σήμερα, η γεωπολιτική αναστάτωση και οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στον κόσμο οδηγούν σε υπερβολική αύξηση του κόστους ενέργειας και σε απορρύθμιση του ενεργειακού συστήματος, καθιστώντας αδύνατη την κάλυψη των πραγματικών αναγκών ζήτησης.

Η πρότασή μας είναι η επαναφορά του λιγνίτη ως βασικού καυσίμου για την ηλεκτροπαραγωγή, ώστε να διασφαλιστεί φθηνή, αξιόπιστη και εγχώρια ενέργεια. Ειδικότερα, προτείνεται:

• Η επαναλειτουργία της 5ης μονάδας λιγνίτη της Πτολεμαΐδας και της 4ης μονάδας της Μεγαλόπολης.
• Η επισκευή της 3ης μονάδας της Μεγαλόπολης και όποιων άλλων μονάδων μπορούν να ενταχθούν στο δίκτυο.
• Η αξιοποίηση του ανθρακίτη στη Φθιώτιδα, της τύρφης στη Φιλιππιάδα και άλλων εγχώριων κοιτασμάτων.

Σημαντικό είναι ότι σήμερα ο λιγνίτης, όταν συνδυάζεται με αντιρρυπαντική τεχνολογία, μειώνει σημαντικά τις εκπομπές ρύπων στην ατμόσφαιρα. Παράλληλα, η αξιοποίηση της βιομάζας και της γεωθερμίας μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω την ενεργειακή αυτονομία της χώρας, χωρίς εξαρτήσεις και δεσμεύσεις από τρίτους προμηθευτές.

Όσον αφορά την πυρηνική ενέργεια, η γεωσεισμικότητα της Ελλάδας και η έλλειψη δοκιμασμένων μικρών ή πλωτών σταθμών καθιστούν τη λύση αυτή επικίνδυνη. Μια πιθανή διαρροή θα είχε ολέθρια αποτελέσματα για το περιβάλλον και την κοινωνία.

Συνολικά, η στρατηγική αυτή θα διασφαλίσει:

• Φτηνότερη ηλεκτρική ενέργεια για τους καταναλωτές.
• Ενεργειακή αυτάρκεια και ασφάλεια.
• Αξιοποίηση των εγχώριων πόρων με περιβαλλοντικά ελεγχόμενο τρόπο.

Η επιστροφή στον λιγνίτη, σε συνδυασμό με βιομάζα, γεωθερμία και άλλες εγχώριες πηγές ενέργειας, αποτελεί ρεαλιστική και ασφαλή λύση για την ενεργειακή σταθερότητα της χώρας.

*Ο Παναγιώτης Μπένος είναι μηχανολόγος/ μηχανικός στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και Πρόεδρος της Παναρκαδικής Ομοσπονδίας Ελλάδος