Σωφρονιστικό Κατάστημα στη Μεγαλόπολη | Τα σημεία της σύμβασης που εγείρουν προβληματισμό και η θέση της τοπικής κοινωνίας

Παρακάτω καταγράφονται τα κύρια σημεία της σύμβασης που εγείρουν ερωτήματα και χρήζουν περαιτέρω διευκρινίσεων.

1. Ο ρόλος και η εκπροσώπηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Ένα από τα πρώτα στοιχεία που παρατηρεί κανείς είναι η απουσία του Δήμου Μεγαλόπολης από τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης. Οι υπογραφές μπήκαν αποκλειστικά από τα αρμόδια Υπουργεία (Προστασίας του Πολίτη, Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών) και τις εταιρείες ΕΕΣΥΠ Α.Ε. και ΚΤΥΠ Α.Ε.

Η αναφορά στον Δήμο περιορίζεται στον γεωγραφικό προσδιορισμό του έργου. Αυτό δημιουργεί εύλογες απορίες σχετικά με το κατά πόσο η τοπική κοινωνία και τα θεσμικά της όργανα θα έχουν ουσιαστικό λόγο ή κανάλι διαβούλευσης κατά τα επόμενα στάδια σχεδιασμού και υλοποίησης μιας τόσο μεγάλης υποδομής.

2. Το θεσμικό πλαίσιο και τα περιθώρια διαπραγμάτευσης

Όπως σημειώνεται στο Προοίμιο της σύμβασης, η σύναψή της βασίζεται σε συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο (άρθρο 58 του ν. 3986/2011) και αποτελεί διοικητική ανάθεση. Αυτό σημαίνει ότι το περιεχόμενο των όρων διαμορφώθηκε κεντρικά, χωρίς ευρεία περιθώρια προσαρμογών ή διαπραγμάτευσης μεταξύ των τοπικών φορέων, αναδεικνύοντας τον αυστηρά «άνωθεν» χαρακτήρα του σχεδιασμού.

3. Κατανομή ευθυνών και τεχνική προετοιμασία

Στο Άρθρο 9 περιγράφεται το πλαίσιο ευθύνης του φορέα ωρίμανσης (ΕΕΣΥΠ Α.Ε.). Σύμφωνα με τους συμβατικούς όρους, η εταιρεία απαλλάσσεται από ευθύνες που αφορούν πιθανές καθυστερήσεις άλλων δημόσιων φορέων, ενώ διευκρινίζεται ότι δεν έχει πραγματοποιήσει αυτοψία στον χώρο εκτέλεσης, βασιζόμενη στα στοιχεία που της παρέχονται.

Αν και τέτοιες ρήτρες είναι σύνηθες νομικό εργαλείο σε συμβάσεις του δημοσίου για την προστασία των φορέων ωρίμανσης, παραμένει το ζητούμενο κατά πόσο θα διασφαλιστεί η ταχεία και απρόσκοπτη επίλυση τυχόν πολεοδομικών ή περιβαλλοντικών θεμάτων που ενδέχεται να ανακύψουν στην πορεία.

4. Διαδικασίες εγκρίσεων και οικονομική διαχείριση

Ορισμένες προβλέψεις της σύμβασης χρήζουν επίσης παρακολούθησης ως προς την εφαρμογή τους:

• Διαδικασία σιωπηρής συναίνεσης: Σε περίπτωση πρότασης αναθεώρησης του προϋπολογισμού της σύμβασης από τον φορέα ωρίμανσης, προβλέπεται ότι αν η διοίκηση δεν απαντήσει εντός ορισμένης προθεσμίας (1 μήνας), η εισήγηση θεωρείται αυτοδικαίως εγκεκριμένη.

• Προκαταβολές και λειτουργικά έξοδα: Η σύμβαση καλύπτει τόσο τις δαπάνες των μελετών όσο και τα λειτουργικά έξοδα της αρμόδιας μονάδας της ΕΕΣΥΠ (0,5% επί του προϋπολογισμού του έργου), με πρόβλεψη σημαντικών προκαταβολών πριν την έναρξη των εργασιών.

5. Πολυπλοκότητα στη διοίκηση του έργου

Με τη συμμετοχή τεσσάρων διακριτών φορέων (Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, Υπουργείο Οικονομικών, ΕΕΣΥΠ Α.Ε., ΚΤΥΠ Α.Ε.), η διοικητική δομή του έργου εμφανίζεται πολυεπίπεδη. Η επιτυχία της υλοποίησης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον συντονισμό μεταξύ τους, ώστε να αποφευχθούν γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.

Συμπέρασμα

Το νέο Σωφρονιστικό Κατάστημα αποτελεί ένα έργο υψηλής σημασίας για τη Μεγαλόπολη. Για να λειτουργήσει προς όφελος της περιοχής, είναι απαραίτητο τα ερωτήματα που προκύπτουν από τα «ψιλά γράμματα» της σύμβασης να απαντηθούν με διαφάνεια και να υπάρξει στενή συνεργασία με την τοπική κοινωνία καθ' όλη τη διάρκεια της υλοποίησής του.