Έρχεται ο Αμερικάνος του Παπαδιαμάντη στο Μαλλιαροπούλειο της Τρίπολης!

Τετάρτη, 05 Φεβρουαρίου 2020 19:10

"Ο Αμερικάνος" είναι μια τρυφερή ιστορία αγάπης και γίνεται βάλσαμο και ελπίδα στους σκληρούς καιρούς που ζούμε. Υπάρχει η αυθεντική χριστουγεννιάτικη μαγεία αφού στο τέλος υπάρχει νέα ζωή και ανάταση στη ψυχή των ηρώων του διηγήματος"

Επιλέξατε να ανεβάσετε τον “Αμερικάνο”, γιατί περιέχει πάθη και καημούς, που σχετίζονται με την οικονομική και την ευρύτερη κρίση που μαστίζει τη χώρα και τον κόσμο;

Με ενδιέφερε πάντα αυτή η παρηγορητική ματιά του Παπαδιαμάντη προς τους καταφρονεμένους και τους ταλαιπωρημένους της ζωής. Με αφορούσε όντας ο ίδιος μετανάστης για πρώτη φορά στην Αμερική στα 19 μου, όπου βίωσα έγνοιες και δυσκολίες μακριά από την

Ελλάδα. Γνώριζα από πρώτο χέρι αυτό το συναίσθημα του ανθρώπου που αναγκάζεται να ξενιτευτεί, για να επιβιώσει. Ο “Αμερικάνος” είναι ο απανταχού μετανάστης, ο πρόσφυγας που ζητά άσυλο, ο απόκληρος της κάθε κοινωνίας, της κάθε εποχής. Ίσως αυτό με ώθησε να ταυτιστώ κατά μία έννοια με τον ήρωα του “Αμερικάνου”.
Ας φανταστούμε λίγο αυτόν τον άνθρωπο, τον Γιάννη τον Μοθωνιό. Λείπει επί 25 χρόνια από τον τόπο του τη Σκιάθο, τα πάντα έχουν αλλάξει, οι γονείς του πέθαναν, το σπίτι του έγινε ρημάδι, τη γλώσσα του την έχει σχεδόν ξεχάσει. Αυτό το αίσθημα του πόνου να επιστρέφεις στην πατρίδα σου και να μην σε περιμένει κανείς ήταν ίσως και ο μεγαλύτερος λόγος να ασχοληθώ με το συγγραφέα. Με την πρόσφατη κρίση το διήγημα είναι άκρως επίκαιρο, με τόσους νέους Έλληνες που ξενιτεύονται όλα αυτά τα χρόνια. Ήταν το πρώτο μεταναστευτικό ρεύμα του 19ου αιώνα προς την Αμερική, που ώθησε τον ταπεινό σκιαθίτη συγγραφέα να γράψει αυτή τη μικρή νουβέλα το 1891 και το οποίο συνεχίζεται ώς και σήμερα. “Ο Αμερικάνος” παραμένει μία παραβολή για το νόστο της πατρίδας του κάθε ανθρώπου και σε κάθε εποχή. Άλλωστε αυτός είναι και ο ρόλος στην παράσταση, διεκδικεί την ύπαρξή της στο παρόν, όσο οδυνηρό κι αν είναι αυτό.

Ποιοι ήταν οι λόγοι που σας έκαναν να επιλέξετε τον "Αμερικάνο" για να τον διασκευάσετε για το θέατρο;

Η παράσταση ξεκίνησε το 2009 σε ένα θεατράκι στο Μεταξουργείο της Αθήνας, στο Άλεκτον. Συνεχίζουμε σε όλη την Ελλάδα με μεγάλη επιτυχία. Αυτό το ΣΚ θα είμαστε στην Τρίπολη στο Μαλλιαροπούλειο θέατρο. Για τρεις παραστάσεις. και πιστεύω ότι οι θεατρόφιλοι θα έρθουν να απολαύσουν ένα υπέροχο κείμενο του Παπαδιαμάντη. Ξεκίνησε λοιπόν ως ένα πειραματικό, σκηνικό εγχείρημα πάνω στη συγκλονιστική γλώσσα του Παπαδιαμάντη για ένα ηθοποιό και ένα μουσικό χωρίς αλλαγή σκηνικών και κοστουμιών και με μοναδικά σκηνικά εργαλεία το παπαδιαμαντικό λόγο , τη μουσική και τον φωτισμό.

Ποιες είναι οι δυσκολίες στην προσαρμογή ενός παπαδιαμαντικού έργου στο θέατρο;

Δεν υπάρχει καμία απολύτως διασκευή στο θεατρικό κείμενο. Έχουμε κρατήσει αυτούσιο το παπαδιαμαντικό κείμενο στην αυθεντική του μορφή όπως γράφτηκε για την εφημερίδα "Το Άστυ" τον Δεκέμβριο του 1891.Φυσικά η μεγαλύτερη δυσκολία είναι η πιστή εκμάθηση του κειμένου αφού η γλώσσα του Παπαδιαμάντη έχει και μουσικότητα και ρυθμό που μεταφέρει στον ακροατή και τα πιο λεπτά συναισθήματα των ανθρώπων που περιγράφει. Νομίζω ότι μου πήρε περίπου 4 μήνες για να κατανοήσω και να αισθανθώ άνετα με το κείμενο.

Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη είναι εμπόδιο ή είναι περισσότερο πλούτος, εύφορο έδαφος που μπορεί να εκμεταλλευτεί υποκριτικά ο ηθοποιός;

Η απαστράπτουσα γλώσσα του Σκιαθίτη συγγραφέα είναι τόσο πλούσια σε αισθήματα και σε λεπτές ψυχικές καταστάσεις που προσφέρεται ως θείο δώρο σ' ένα ηθοποιό. Άλλωστε και η δημώδης Σκιαθίτικη ντοπιολαλιά ή οι ξενόφερτες λέξεις που υπάρχουν με τούρκικη ή ιταλική ρίζα, μας υπενθυμίζουν συνεχώς το ταξίδι πολιτισμών σε αυτό το σταυροδρόμι που ονομάζεται Ελλάδα.

Το έργο πραγματεύεται το θέμα της μοναξιάς που παραμένει πάντα τόσο επίκαιρο, όπως και της νοσταλγίας για ένα κόσμο και μια πραγματικότητα που έφυγε χωρίς γυρισμό. Θα ήθελα να μας μιλήσετε για λίγο επάνω σε αυτά.

Πόσοι και πόσοι άνθρωποι περνούν μόνοι τους τις γιορτινές μέρες και ειδικά με αυτές τις δύσκολες συνθήκες. Ο Παπαδιαμάντης έρχεται να μας θυμίσει πόσο σημαντικό ζήτημα είναι για τον άνθρωπο η αγάπη.Ο κεντρικός ήρωας ο Γιάννης ο Μοθωνιός, είναι επιτέλους αποκατεστημένος μετά από χρόνια σκληρής δουλειάς στη ξενιτιά αλλά του λείπει το Μελαχρώ, η αρραβωνιαστικιά που αναγκάστηκε ν' αφήσει πριν 25 χρόνια. Παίρνει την απόφαση να επιστρέψει ως άλλος Οδυσσέας στην Ιθάκη του, στην πατρίδα του, στη γλώσσα του, στον τόπο των παιδικών των χρόνων και των οικογενειακών αναμνήσεων.

Παίζει σημαντικό ρόλο η μουσική στο σύνολο του συγκεκριμένου θεάματος;

Η μουσική έρχεται να συμπληρώσει τη παπαδιαμαντική γλώσσα. Είναι συνεχής στη παράσταση. Υπάρχει μια αλλόκοτη χρήση του πιάνου που μεταμορφώνεται ως σαντούρι επί σκηνής.

Μέσα στο συγκεκριμένο έργο (διήγημα και θεατρικό) μπορούμε να βρούμε αντανακλάσεις στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, όσον αφορά το ζήτημα της μετανάστευσης; Είναι γνωστό ότι πολλοί Έλληνες μεταναστεύουν τα τελευταία χρόνια.

Ο «Αμερικάνος» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη θα μπορούσε να είναι η ιστορία κάθε μετανάστη. Ίδια κι απαράλλαχτη με αμέτρητα προσωπικά και οικογενειακά δράματα, που γνώρισε η Ελλάδα εκείνης της εποχής – αλλά και κάθε εποχής. Αμέτρητοι ήταν οι νέοι που μπροστά στην αμείλικτη φτώχεια και την επιτακτική ανάγκη εγκατέλειψαν σπίτι, γονείς, αγαπημένες, αποφασίζοντας τη βουτιά στο άγνωστο: Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία – το όνομα που έπαιρνε ανάλογα με την περίσταση ο τελικός προορισμός, η ονειρεμένη «γη της Επαγγελίας».

Ο «Αμερικάνος» του Παπαδιαμάντη δεν είναι παρά ο μετανάστης, απανταχού της γης. Δεν θίγεται όμως μόνο το ζήτημα της μετανάστευσης μέσα από κόσμο του κοσμοκαλόγερου Παπαδιαμάντη. Απόκοσμος από το γραφείο του στην Αθήνα τότε είχε απόλυτη επίγνωση για όλα τα ανθρώπινα ζητήματα που συνεχίζουν να μας απασχολούν και τώρα. Και για αυτό παραμένει επίκαιρος και ως σήμερα.

amerikanos face banner TRIPOLI