Γιορτάζει η Παναγία του Λύρη στην Δημητσάνα
Γιορτάζει Αύριο !
Στο δυτικό άκρο της βόρειας πλευράς της Δημητσάνας ,στο χείλος απότομου βράχου που θεωρείται φυσική οχύρωση της περιοχής << Δεμπλιά >> ,ή<< Τεμπλιά >> ,ενδεχομένως από το λατινικό templum που σημαίνει ναός , γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι υπήρχε αρχαίος ναός στη θέση αυτή που βρίσκεται σήμερα ο Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου της οποίας τιμάται η μνήμη της αποδόσεως στις 23 Αυγούστου.
Ο Ναός είναι γνωστός με το όνομα << Παναγία του Λύρη >> ,από το όνομα ενός Λύρη που είχε αναλάβει τη φροντίδα του ,μετά τη συνένωση της ενορίας του με την ενορία των Ταξιαρχών. Παλαιότερα ο Ναός ονομαζόταν << Παναγία Βελησσαρέικη >> ή << Παναγία στα Βλαχέικα >>,ή << Παναγία στα Ταμουρατντζέικα >> .Ή << Βλαχοπαναγιά >>. Από την οικογένεια του Βελησσάριου Βλάχου προέρχεται το περίφημο Ευαγγέλιο του Βλαχομανώλη ,χειρόγραφο σε περγαμηνή του 12ου αιώνα το οποίο είχε δωρίσει στη Μονή Φιλοσόφου .Η Σχολή της Μονής Φιλοσόφου ήταν εφοδιασμένη με πλούσια συλλογή βιβλίων και χειρογράφων. Από αυτά πολλά μεταφέρθηκαν στη Σχολή Δημητσάνης που ιδρύθηκε αργότερα, ενώ άλλα καταστράφηκαν κατά την Επανάσταση και άλλα κατά την διάλυση της μονής το 1834. Στην Εθνική Βιβλιοθήκη Αθηνών σώζονται δύο σπουδαία παλαιά χειρόγραφα (12ον αιώνα), τα άπαντα του Μ. Βασιλείου και το Ευαγγέλιο του Βλαχομανώλη, στο οποίο ορκίζονταν τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας. Μερικά άλλα χειρόγραφα και βιβλία σώζονται στη βιβλιοθήκη της Δημητσάνας.
Ο ναός αυτός μαζί με το γειτονικό ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος αποτελούσαν χωριστή ενορία το 1699 ,με ιερέα τον Πολυχρόνη Σεργόπουλο.
Οι επωνυμίες αυτές σε συνδυασμό και με την επιγραφή πάνω από τη θύρα,φανερώνουν και τον κτήτορα του Ναού , ο οποίος ήταν αναμφίβολα ο Βελησσάριος Βλάχος ,άνθρωπος πλούσιος και φιλόθρησκος,χρυσοχόος στο επάγγελμα που έζησε κατά το ήμισυ του 17ου αιώνα. Η επιγραφή βρίσκεται στο εσωτερικό του ναού και λόγω του σκότους, όταν είναι κλειστή η θύρα ,αλλά και εξαιτίας της μεγάλης φθοράς ,είναι λίαν δυσανάγνωστη.
Ο χρόνος κτίσεως του Ναού προσδιορίζεται κατά το δεύτερο ήμισυ του 18ου αιώνα,τότε που με την Ενετική κυριαρχία η οικοδομή νέων εκκλησιών δεν είχε ιδιαίτερους περιορισμούς.
Σήμερα το εκκλησάκι αυτό έχει χαρακτηριστεί ( Φ ΕΚ 689/13-11-81 )Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο από το Υπουργείου Πολιτισμού. Ωστόσο πρόσφατα ανακαινίσθηκε και άλλαξε κάπως η αρχική του μορφή.