Πρόεδροι Κοινοτήτων: Ζητούν “δική τους ΚΕΔΕ”
Τη δημιουργία ενός νέου, αυτόνομου θεσμικού οργάνου εκπροσώπησης των Κοινοτήτων, στα πρότυπα της ΚΕΔΕ, ή, εναλλακτικά, τη συγκρότηση ειδικού τμήματος εντός της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, με αιρετή διοίκηση και υποχρεωτική γνωμοδοτική αρμοδιότητα, ζητά η Συντονιστική Επιτροπή Προέδρων Κοινοτήτων Ελλάδος.
Με επίσημο υπόμνημά της προς το υπουργείο Εσωτερικών, θέτει ζήτημα θεσμικής εκπροσώπησης χιλιάδων αιρετών της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης, οι οποίοι, όπως υποστηρίζει, παραμένουν χωρίς συλλογική φωνή στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Το υπόμνημα, με ημερομηνία 12 Οκτωβρίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου ΥΠ.56830/13-10-2026, απευθύνεται στον ειδικό εισηγητή για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Γεώργιο Κωτσό. Παράλληλα, κοινοποιήθηκε στον υπουργό Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιο, καθώς και στον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Λάζαρο Κυρίζογλου, και στα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης.
Η παρέμβαση πραγματοποιείται ενόψει του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ, που θα διεξαχθεί στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026, με τη Συντονιστική Επιτροπή να ζητά συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση στο πλαίσιο του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το θεσμικό κενό που καταγγέλλουν οι πρόεδροι Κοινοτήτων
Στο υπόμνημα αναδεικνύεται αυτό που η Συντονιστική Επιτροπή χαρακτηρίζει θεσμική ανισορροπία στην πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση.
Όπως επισημαίνει, οι δήμαρχοι και οι δημοτικοί σύμβουλοι διαθέτουν οργανωμένη συλλογική εκπροσώπηση μέσω της ΚΕΔΕ, ενώ οι πρόεδροι και τα συμβούλια των Κοινοτήτων δεν διαθέτουν αντίστοιχο θεσμοθετημένο κεντρικό όργανο.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο κενό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία υπό το πρίσμα του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026).
Επικαλούμενη το άρθρο 172, αναφέρει ότι οι Κοινότητες αποκτούν σαφέστερο πλαίσιο τοπικών αρμοδιοτήτων, με ευθύνες για τη διαχείριση ζητημάτων καθημερινότητας και υποδομών.
Κατά την Επιτροπή, η ανάθεση αυτών των αρμοδιοτήτων πρέπει να συνοδευτεί από τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής των αιρετών των Κοινοτήτων στον κεντρικό αυτοδιοικητικό σχεδιασμό.
Πρώτη πρόταση: Νέα Κεντρική Ένωση Κοινοτήτων Ελλάδας με εκλεγμένο Διοικητικό Συμβούλιο
Η πρώτη πρόταση προβλέπει τη νομοθετική ίδρυση της Κεντρικής Ένωσης Κοινοτήτων Ελλάδας (ΚΕΚΕ), ενός αυτόνομου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, αντίστοιχου με την ΚΕΔΕ.
Σύμφωνα με το υπόμνημα, η νέα Ένωση θα συγκροτείται μετά τη διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών εκλογών και θα διοικείται από αιρετό Διοικητικό Συμβούλιο.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΚΕ προτείνεται να εκλέγεται από το σώμα των προέδρων Κοινοτήτων, ώστε η εκπροσώπησή τους να προκύπτει από εκλογική διαδικασία και όχι από διορισμό.
Η ΚΕΚΕ θα αποτελεί τον επίσημο θεσμικό συνομιλητή της Πολιτείας για τα ζητήματα που αφορούν τις Κοινότητες.
Ειδικότερα, προτείνεται να συμμετέχει σε διαρκή διαβούλευση με τα αρμόδια υπουργεία, την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση και τα ευρωπαϊκά όργανα, για νομοθετικές πρωτοβουλίες και αναπτυξιακά προγράμματα που επηρεάζουν την ελληνική περιφέρεια.
Δεύτερη πρόταση: Ειδική κάλπη και υποχρεωτική γνωμοδότηση μέσα στην ΚΕΔΕ
Εναλλακτικά, η Συντονιστική Επιτροπή προτείνει τη θεσμοθέτηση ειδικού «Τμήματος Κοινοτήτων Ελλάδος» εντός της ΚΕΔΕ.
Η συγκρότησή του ζητείται να είναι υποχρεωτική και να πραγματοποιείται αμέσως μετά την ανάληψη καθηκόντων των νέων δημοτικών αρχών.
Το υπόμνημα περιγράφει μάλιστα συγκεκριμένο τρόπο ανάδειξης των μελών του: ειδική εσωτερική κάλπη μεταξύ των εκλεγμένων προέδρων Κοινοτήτων.
Ωστόσο, το σημαντικότερο στοιχείο της πρότασης αφορά τις αρμοδιότητες του νέου οργάνου.
Η Συντονιστική Επιτροπή ζητά να κατοχυρωθεί νομοθετικά η υποχρεωτική γνωμοδότησή του για κάθε ζήτημα που επηρεάζει την ελληνική περιφέρεια.
Με τον τρόπο αυτό, οι εκπρόσωποι των Κοινοτήτων δεν θα περιορίζονται σε μια τυπική παρουσία στην ΚΕΔΕ, αλλά θα αποκτούν συγκεκριμένο θεσμικό ρόλο στη διαδικασία διαμόρφωσης αποφάσεων.
Η πρόταση αφορά υποχρεωτική γνωμοδότηση και όχι δικαίωμα έγκρισης ή αρνησικυρίας επί των αποφάσεων.
Στο επίκεντρο η δημογραφική κρίση και η εγκατάλειψη της υπαίθρου
Η Συντονιστική Επιτροπή συνδέει το αίτημα θεσμικής εκπροσώπησης με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική περιφέρεια.
Στο υπόμνημα γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στη δημογραφική συρρίκνωση και στην κλιματική αλλαγή, με την Επιτροπή να υποστηρίζει ότι η ενίσχυση των Κοινοτήτων αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση ζωντανών τοπικών κοινωνιών.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία της, οι πρόεδροι των Κοινοτήτων διαθέτουν άμεση γνώση των προβλημάτων της καθημερινότητας και μπορούν να συμβάλουν στον σχεδιασμό παρεμβάσεων που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των χωριών και των μικρότερων οικισμών.
Η θεσμική τους εκπροσώπηση, επομένως, παρουσιάζεται ως αναγκαία συμπλήρωση της λειτουργίας των δήμων και όχι ως ανταγωνισμός προς τις δημοτικές αρχές.
«Οι Κοινότητες δεν ζητούν προνόμια»
Η εξουσιοδοτημένη εκπρόσωπος της Συντονιστικής Επιτροπής, Κατερίνα Πηγατσιώτη, τονίζει ότι το αίτημα αφορά την αναγνώριση του θεσμικού ρόλου των Κοινοτήτων:
«Οι Κοινότητες της Ελλάδας δεν ζητούν προνόμια, διεκδικούν τον αυθεντικό τους ρόλο», αναφέρει.
Όπως υπογραμμίζει, η συλλογική έκφραση των προέδρων πρέπει να αποκτήσει μόνιμο και θεσμοθετημένο χαρακτήρα, ώστε οι αποφάσεις που αφορούν την περιφέρεια να διαμορφώνονται με τη συμμετοχή των ίδιων των εκπροσώπων της:
«Είναι δημοκρατικά επιβεβλημένο η φωνή της επαρχίας να μην ακούγεται αποσπασματικά, αλλά μέσα από θεσμοθετημένες και προβλέψιμες διαδικασίες», σημειώνει.
Αναμένουν απάντηση από το ΥΠΕΣ
Μετά την επίσημη κατάθεση του υπομνήματος, η Συντονιστική Επιτροπή δηλώνει διαθέσιμη να παρουσιάσει αναλυτικά τις προτάσεις της σε δια ζώσης συνάντηση με την αρμόδια Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή.
Πλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται στην ανταπόκριση του υπουργείου Εσωτερικών και στη στάση που θα τηρήσει η ΚΕΔΕ απέναντι στο αίτημα.
Οι πρόεδροι των Κοινοτήτων θέτουν δύο συγκεκριμένες επιλογές: είτε τη δημιουργία αυτόνομου πανελλαδικού οργάνου με αιρετή διοίκηση είτε τη θεσμοθετημένη συμμετοχή τους στην ΚΕΔΕ με υποχρεωτική γνωμοδοτική αρμοδιότητα.
Και στις δύο περιπτώσεις, το ζητούμενο είναι το ίδιο: να αποκτήσουν οι Κοινότητες μόνιμη εκπροσώπηση στον θεσμικό διάλογο της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης.
aftodioikisi.gr