Κουτουμάνος: "Θετική εξέλιξη η ομόφωνη υιοθέτηση από το Περιφερειακό Συμβούλιο των αιτημάτων του αγροτικού κινήματος"

Η τοποθέτηση του επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Πελοποννήσου για τις καταστροφές από τον παγετό στο Περιφερειακό Συμβούλιο Πελοποννήσου (25/5/2026).

Θετική εξέλιξη αποτελεί η ομόφωνη υιοθέτηση από το Περιφερειακό Συμβούλιο των αιτημάτων του αγροτικού κινήματος για τις καταστροφές από τον παγετό στην Πελοπόννησο. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι μπήκε στο επίκεντρο το δίκαιο αίτημα για άμεση καταβολή προκαταβολής αποζημίωσης 200 ευρώ το στρέμμα, ώστε οι πληγέντες αγρότες να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις άμεσες ανάγκες επιβίωσης και παραγωγής. Το μήνυμα προς την κυβέρνηση είναι ξεκάθαρο: να σταματήσουν οι καθυστερήσεις και οι δικαιολογίες και να δοθούν τώρα ουσιαστικές λύσεις και πλήρεις αποζημιώσεις στους παραγωγούς που βρίσκονται σε απόγνωση.

Ακολουθεί η τοποθέτηση του επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Πελοποννήσου Νίκου Κουτουμάνου:

Η καταστροφή από τον πρόσφατο παγετό στην Πελοπόννησο έχει μία κοινή αφετηρία που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει. Η ζημιά είναι τεράστια, σε πολλές περιοχές καθολική, ενώ σε εκτεταμένες γεωγραφικές ζώνες η φετινή παραγωγή έχει ουσιαστικά χαθεί, σε περιοχές όλων των νομών της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Χιλιάδες αγρότες βρίσκονται μπροστά σε αδιέξοδο.

Η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή που δεν χωρούν ούτε υπεκφυγές ούτε καθυστερήσεις. Είναι απόλυτα δίκαιο και απολύτως πραγματοποιήσιμο το αίτημα των αγροτών για άμεση καταβολή ενιαίας προκαταβολής 200 ευρώ το στρέμμα, ώστε να μπορέσουν να πάρουν μια ανάσα, να καλύψουν στοιχειώδεις ανάγκες και να ανταποκριθούν στις αυξημένες καλλιεργητικές φροντίδες που δημιούργησε ο παγετός.

Πρόκειται για ένα ποσό πολύ χαμηλότερο από το πραγματικό μέγεθος των ζημιών, χωρίς να τίθεται ζήτημα επιστροφής χρημάτων κατά την τελική εκκαθάριση των αποζημιώσεων.

Για άλλη μια χρονιά, χιλιάδες βιοπαλαιστές αγρότες καλούνται να ζήσουν χωρίς εισόδημα. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, η ζημιά δεν αφορά μόνο τη φετινή χρονιά, αλλά θα επηρεάσει την παραγωγή και για τα επόμενα χρόνια. Για αρκετούς παραγωγούς αυτή η κατάσταση μπορεί να αποτελέσει τη χαριστική βολή.

Οι μικρομεσαίοι αγρότες δεν ξεκινούν όλοι από την ίδια αφετηρία. Τα προηγούμενα χρόνια βίωσαν τις συνέπειες μιας πολιτικής που τους ξεκληρίζει: πανάκριβο κόστος παραγωγής, χαμηλές τιμές πώλησης, περικοπές επιδοτήσεων, συνέπειες της ΚΑΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτίναξη του κόστους σε πετρέλαιο, ρεύμα, λιπάσματα και αγροτικά εφόδια.

Σήμερα, αφού έχουν ήδη επωμιστεί μεγάλο μέρος του καλλιεργητικού κόστους της χρονιάς, μένουν χωρίς παραγωγή και χωρίς εισόδημα, δηλαδή χρεωμένοι.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επαναλαμβάνει τη γνωστή δικαιολογία περί «δημοσιονομικών ορίων» και «ανυπαρξίας λεφτόδεντρων». Όμως, όταν πρόκειται για μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, εφοπλιστές, βιομήχανους, εμπόρους όπλων ή επενδύσεις στις ΑΠΕ, τότε τα χρήματα βρίσκονται άμεσα και σε αφθονία.

Μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2026 συγκεντρώθηκαν δισεκατομμύρια ευρώ από τον ΦΠΑ, δηλαδή από τη φοροληστεία του λαού, ενώ δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται κάθε χρόνο στον Μορέα μέσω επιδοτήσεων και αποζημιώσεων.

Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιοι θεωρούνται τελικά «ραχοκοκαλιά της οικονομίας»: οι βιοπαλαιστές αγρότες που παράγουν και κρατούν ζωντανή την ύπαιθρο ή οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι που θησαυρίζουν από κρατικό χρήμα και προνόμια.

Την ίδια ώρα, ο αναχρονιστικός κανονισμός του ΕΛΓΑ έρχεται να ολοκληρώσει την αδικία. Με ευθύνη όλων των κυβερνήσεων, ο κανονισμός δεν καλύπτει όλα τα στάδια της παραγωγής, δεν αποζημιώνει στο 100% και επιβάλλει συνεχώς κόφτες και εξαιρέσεις. Ακόμα και αποζημιώσεις από προηγούμενες καταστροφές παραμένουν εκκρεμείς.

Οι αγρότες πληρώνουν κανονικά τις ασφαλιστικές τους εισφορές μέσω του ΟΣΔΕ, με το κράτος να εισπράττει το 100% των ασφαλίστρων προκαταβολικά. Όταν όμως έρχεται η ώρα των αποζημιώσεων, ενεργοποιούνται οι περικοπές.

Στα καρποφόρα εφαρμόζεται το γνωστό όριο του 30% και στα αμπέλια το 15%. Ακόμα και σε περιπτώσεις ολοκληρωτικής καταστροφής, αφαιρείται ποσοστό απαλλαγής και η αποζημίωση καταβάλλεται μόνο επί μέρους της ασφαλιζόμενης αξίας.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι, για παράδειγμα, στο κεράσι της Αρκαδίας, με ασφαλιζόμενη αξία άνω των 2.000 ευρώ το στρέμμα, ένας παραγωγός που έχει υποστεί ολοκληρωτική καταστροφή λαμβάνει περίπου 1.240 ευρώ αποζημίωση, χάνοντας σχεδόν 800 ευρώ ανά στρέμμα πριν ακόμη υπολογίσει τα καλλιεργητικά του έξοδα.

Ανάλογη είναι η κατάσταση στα μήλα, αλλά και στα αμπέλια της Νεμέας, όπου από ασφαλιζόμενη αξία 540 ευρώ η αποζημίωση περιορίζεται περίπου στα 400 ευρώ.

Ιδιαίτερα σοβαρό είναι και το πρόβλημα σε προϊόντα όπως η σταφίδα, όπου η ενίσχυση συνδέεται με την παραγωγή. Τίθεται εύλογα το ερώτημα πώς θα μπορέσει ο παραγωγός να παρουσιάσει τιμολόγια για να λάβει τη συνδεδεμένη ενίσχυση όταν η παραγωγή έχει καταστραφεί. Πρόκειται για απώλεια εισοδήματος που οφείλει να καλυφθεί.

Ακόμα χειρότερα, όταν η ζημιά εκτιμάται στο 60%, μετά τους κόφτες και τις περικοπές, ο παραγωγός αποζημιώνεται περίπου για το ένα τέταρτο της ασφαλιζόμενης αξίας. Αυτό δεν αποτελεί αποζημίωση αλλά κοροϊδία.

Η Λαϊκή Συσπείρωση χαιρετίζει την πρωτοβουλία και τις κινητοποιήσεις των αγροτικών συλλόγων, θεωρεί ότι κινούνται στη σωστή κατεύθυνση και στηρίζει τα δίκαια αιτήματά τους.

Το Περιφερειακό Συμβούλιο οφείλει να πάρει καθαρή θέση, να απορρίψει τη λογική ότι «δεν υπάρχουν λεφτά» για τους αγρότες και να υιοθετήσει τα αιτήματα του αγροτικού κινήματος.

Απαιτούμε:

• Να ολοκληρωθούν άμεσα οι καταγραφές των ζημιών και να καταβληθούν αποζημιώσεις στο 100% της ζημιάς, χωρίς κόφτες και απαλλαγές.
• Να δοθεί προκαταβολή αποζημίωσης του ΕΛΓΑ ύψους 200 ευρώ το στρέμμα σε όλες τις καλλιέργειες.
• Να αλλάξει ο κανονισμός του ΕΛΓΑ ώστε να καλύπτονται όλες οι ζημιές σε όλα τα στάδια της καλλιέργειας.
• Να αναγνωριστεί και να αποζημιωθεί η μετακυλιόμενη ζημιά που επηρεάζει και τις επόμενες καλλιεργητικές χρονιές.
• Να καταβληθούν άμεσα όλες οι εκκρεμείς αποζημιώσεις από προηγούμενες καταστροφές.
• Να καλυφθεί η απώλεια συνδεδεμένων ενισχύσεων λόγω μειωμένης ή κατεστραμμένης παραγωγής.
• Να υπάρξει πάγωμα και γενναία διαγραφή χρεών προς τράπεζες, εφορία και ΕΦΚΑ για τους πληγέντες παραγωγούς.
• Να καλύψει το κράτος τις ασφαλιστικές εισφορές των αγροτών μέχρι να μπορέσουν να επανέλθουν οικονομικά.
• Να ληφθούν ουσιαστικά μέτρα προστασίας της παραγωγής από παγετό, χαλάζι, καύσωνα και ασθένειες με αξιοποίηση της διαθέσιμης τεχνολογίας και επιστημονικής γνώσης.
• Να υπάρξει ουσιαστική αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος ώστε οι αγρότες να μπορέσουν να συνεχίσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα.