ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ,

ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ «ΙΝ.ΠΕ.»

ΘΕΜΑ: «Απαλλαγή μη κερδοσκοπικών πολιτιστικών σωματείων από την υποχρέωση καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων και εξ ορθολογισμός των σχετικών προστίμων».

Οι πολιτιστικοί σύλλογοι και σωματεία (ως μη κερδοσκοπικές οντότητες) έχουν υποχρέωση καταχώρισης των στοιχείων τους στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (ΚΜΠΔ) βάσει του ν. 4557/2018.

Ως πραγματικοί δικαιούχοι σε σωματεία/συλλόγους νοούνται τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν τον τελικό έλεγχο ή τη διοίκηση του φορέα (συνήθως τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, όπως ο Πρόεδρος, ο Γενικός Γραμματέας και ο Ταμίας).

Η καταχώριση πρέπει να γίνεται εντός 60 ημερών από την ημερομηνία εγγραφής στο φορολογικό μητρώο ή από οποιαδήποτε μεταβολή στα στοιχεία των μελών της διοίκησης.

Η μη καταχώριση ή η εκπρόθεσμη υποβολή επισύρει διοικητικό πρόστιμο 10.000€ (το οποίο διπλασιάζεται σε περίπτωση υποτροπής) και δέσμευση της φορολογικής ενημερότητας του συλλόγου.

Για να εξαιρεθούν οι πολιτιστικοί σύλλογοι (και γενικότερα τα μη κερδοσκοπικά σωματεία) από τη γραφειοκρατική υποχρέωση του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων ή για να μειωθούν δραστικά τα εξοντωτικά πρόστιμα, απαιτείται τροποποίηση του άρθρου 20 του ν. 4557/2018.

Να σημειώσουμε ότι τα σωματεία δεν έχουν μετόχους ούτε κρυφούς ιδιοκτήτες, η διοίκησή τους εκλέγεται δημοκρατικά και ασκείται από εθελοντές. Τα στοιχεία τους είναι ήδη καταχωρημένα στα Πρωτοδικεία και στο Φορολογικό Μητρώο της ΑΑΔΕ, καθώς και σε άλλα μητρώα (π.χ. Ηλεκτρονικό Παρατηρητήριο Περιφέρειας).

H δημόσια διοίκηση διαθέτει τα εργαλεία για αυτόματη διαλειτουργικότητα των μητρώων, καθιστώντας την υποχρέωση ξεχωριστής δήλωσης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, καταχρηστική.

Το οριζόντιο πρόστιμο των 10.000€ στερείται της αρχής της αναλογικότητας. Ενώ σχεδιάστηκε για να πλήξει τη διεθνή φοροδιαφυγή και το ξέπλυμα χρήματος, εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε έναν επαρχιακό πολιτιστικό - τοπικό σύλλογο με ετήσιο προϋπολογισμό λίγων εκατοντάδων ευρώ, οδηγώντας τον ουσιαστικά στη διάλυση και στην αναστολή των πολιτιστικών δράσεων της τοπικής κοινωνίας.

Ο ν. 4557/2018 αποτελεί ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849. Ωστόσο, η ίδια η Οδηγία δίνει σαφή κατεύθυνση στα κράτη-μέλη να εφαρμόζουν μια προσέγγιση βάσει κινδύνου. Όπως προαναφέραμε οι πολιτιστικοί σύλλογοι στερούνται μετοχικού κεφαλαίου, δεν διανέμουν κέρδη και οι πόροι τους προέρχονται από πενιχρές συνδρομές μελών. Ως εκ τούτου, παρουσιάζουν μηδενικό έως αμελητέο κίνδυνο για νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Η καθολική εξίσωση των εθελοντικών σωματείων με τις ανώνυμες real estate εταιρείες ή τις off-shore δομές αποτελεί πλάνη περί τα πράγματα.

Στο νομοσχέδιο που έρχεται σε λίγες μέρες στην Βουλή και στο Άρθρο 207: Νέο πλαίσιο λειτουργίας του Κεντρικού Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων - Εξουσιοδοτική διάταξη - Μεταβατική διάταξη - Αντικατάσταση άρθρου 20 ν. 4557/2018 (άρθρα 11 και 15 της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1640), επιχειρούνται αλλαγές που όμως δεν λύνουν το πρόβλημα των Πολιτιστικών – Τοπικών Συλλόγων, αφού παραμένουν οι γραφειοκρατικές υποχρεώσεις και τα εξοντωτικά πρόστιμα.

Προτείνουμε:

Στο τέλος της παραγράφου 1 του άρθρου 20 του ν. 4557/2018 (Α’ 5) να προστεθεί εδάφιο ως εξής:

«Από την υποχρέωση καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων εξαιρούνται τα μη κερδοσκοπικά σωματεία και σύλλογοι (πολιτιστικοί, εξωραϊστικοί, φιλανθρωπικοί), τα οποία δεν ασκούν συστηματική εμπορική δραστηριότητα. Για τις οντότητες αυτές, ως πραγματικοί δικαιούχοι νοούνται αυτοδικαίως τα εκάστοτε νόμιμα εκλεγμένα μέλη του Διοικητικού τους Συμβουλίου, τα στοιχεία των οποίων αντλούνται αυτόματα από το Φορολογικό Μητρώο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ή το Ηλεκτρονικό Παρατηρητήριο Περιφέρειας, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη υποβολή δήλωσης».

Εναλλακτικά:

Η παράγραφος 8 του άρθρου 20 του ν. 4557/2018 να τροποποιηθεί ως προς το ύψος και την κλιμάκωση του προστίμου για τις μη κερδοσκοπικές οντότητες και να διαμορφωθεί ως εξής:

«Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις της παραγράφου 1, επιβάλλεται με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ. Κατά παρέκκλιση, ειδικά για τα μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (σωματεία, συλλόγους, αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες), το πρόστιμο σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή ελλιπούς υποβολής ορίζεται σε εκατό (100) ευρώ, και σε περίπτωση πλήρους παράλειψης υποβολής κατόπιν σχετικής όχλησης, σε τριακόσια (300) ευρώ».

Για το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, «ΙΝ.ΠΕ»

Ο Πρόεδρος

Αργύριος Δημ. Καβουρίνος