Δημητσάνα | Υπό την αιγίδα του Δήμου Γορτυνίας το 7ο Θερινό Σχολείο του Υπουργείου Πολιτισμού για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά

Ξεκίνησε το 7ο Θερινό Σχολείο για την Πολιτιστική Κληρονομιά του Αγροτικού Χώρου που διοργανώνει η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Περιφερειακό Κέντρο για τη Διασφάλιση της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη υπό την αιγίδα της UNESCO.
Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα και την ενεργό υποστήριξη του Δήμου Γορτυνίας και πραγματοποιείται στη Δημητσάνα, από τις 26 έως τις 30 Ιουλίου 2026, με τη σύμπραξη του Συνεδριακού και Πολιτιστικού Κέντρου Δημητσάνας, της Περιφέρειας Πελοποννήσου, του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς (Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης), της ΚοινΣΕΠ Mainalon Trail και άλλων τοπικών φορέων και πολιτών.

Το φετινό Θερινό Σχολείο έχει τη μορφή Εργαστηρίου Ενίσχυσης Ικανοτήτων (Capacity-Building Workshop) με θέμα:

«Ανάπτυξη Σχεδίων Διασφάλισης της Ζωντανής Κληρονομιάς με ιδιαίτερη έμφαση στην Παραδοσιακή Χειροτεχνία».

Η δράση ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης των ικανοτήτων εφαρμογής της Σύμβασης της UNESCO του 2003 στην Ελλάδα, μέσω κοινοτικά προσανατολισμένων προσεγγίσεων διασφάλισης. Εστιάζει στην παραδοσιακή χειροτεχνία,  έναν ζωτικό αλλά ευάλωτο τομέα της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, με ιδιαίτερη σημασία για τη Γορτυνία, διερευνώντας τρόπους ενίσχυσης της διαγενεακής μετάδοσης, στήριξης των χειροτεχνών και σύνδεσης της διαφύλαξης με τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε έως 20 συμμετέχοντες, με προτεραιότητα σε επαγγελματίες του πολιτισμού, εκπροσώπους κοινοτήτων κληρονομιάς, στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, πτυχιούχους ανθρωπιστικών επιστημών και εκπαιδευτικούς. Η επιλογή πραγματοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ, βάσει επιστημονικών και επαγγελματικών κριτηρίων.

Το εργαστήριο συνδυάζει συνεδρίες στην αίθουσα με μάθηση στο πεδίο. Περιλαμβάνει επισκέψεις:

στα εργαστήρια της πέτρινης δόμησης (λιθοξοϊκής) στα Λαγκάδια,
στη Σχολή Αργυροχοΐας Στεμνίτσας,
στο Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης.

Οι συμμετέχοντες θα πραγματοποιήσουν ταχείες κοινοτικές καταγραφές, θα αναλύσουν ανάγκες διασφάλισης, θα χαρτογραφήσουν τα οικοσυστήματα των τεχνών και θα σχεδιάσουν συνεργατικά σχέδια διασφάλισης προσαρμοσμένα στο εκάστοτε πλαίσιο. Η μεθοδολογία βασίζεται σε ενεργή και συμμετοχική προσέγγιση, με εργασία πεδίου, ομαδικές ασκήσεις, μικρο-παιχνίδια (microgames), στρογγυλά τραπέζια και σενάρια πολλών εμπλεκόμενων μερών, εστιάζοντας στα βασικά ερωτήματα της διασφάλισης: τι, γιατί, πότε, πώς και από ποιον.

Εκπαιδευτές του εργαστηρίου είναι η Ioana Baskerville, πολιτισμική ανθρωπολόγος και εθνικό σημείο επαφής για τη Σύμβαση του 2003 στο Υπουργείο Πολιτισμού της Ρουμανίας, και ο Julio Sá Rego, οικονομολόγος και ανθρωπολόγος, διεθνής εμπειρογνώμονας στη διασφάλιση της αγροτικής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Αμφότεροι είναι μέλη του Παγκόσμιου Δικτύου Εκπαιδευτών της UNESCO και συντονίζουν έργο χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ για τη διασφάλιση της παραδοσιακής χειροτεχνίας μέσω κοινοτικής κοινωνικής επιχειρηματικότητας και επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Από το 2018, το Θερινό Σχολείο αποτελεί σταθερό θεσμό ευαισθητοποίησης για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά και για τις δυνατότητες που προσφέρει η Σύμβαση του 2003.
Η Γορτυνία, μέσα από τη διαρκή στήριξη του Δήμου, αναδεικνύεται σε πεδίο ουσιαστικού διαλόγου ανάμεσα στην ακαδημαϊκή κοινότητα, τους επαγγελματίες του πολιτισμού και τις τοπικές κοινωνίες.

Ο Δήμος Γορτυνίας υποστηρίζει ενεργά τη διοργάνωση, ενισχύοντας πρωτοβουλίες που προάγουν τη διαφύλαξη της ζωντανής κληρονομιάς, τη μετάδοση της παραδοσιακής γνώσης και τη σύνδεση πολιτισμού και βιώσιμης ανάπτυξης στον αγροτικό χώρο.

Στην τελετή έναρξη παρευρέθηκαν μέλη της Δημοτικής Αρχής, εκπρόσωποι της Περιφέρειας Πελοποννήσου και εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων .

Ο Δήμαρχος Γορτυνίας Ευστάθιος Κούλης στο χαιρετισμό του ανέφερε: «Αξιότιμη κυρία Διευθύντρια,

Αξιότιμοι εκπρόσωποι του Υπουργείου Πολιτισμού και του Περιφερειακού Κέντρου UNESCO,

Αγαπητοί επιστήμονες, συμμετέχοντες και φίλοι της Γορτυνίας,

Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω στη Δημητσάνα, στην καρδιά της Γορτυνίας, για την έναρξη του 7ου Θερινού Σχολείου για την Πολιτιστική Κληρονομιά του Αγροτικού Χώρου.

Θέλω, καταρχάς, να συγχαρώ θερμά τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού, το Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Δημητσάνας, την Περιφέρεια Πελοποννήσου και όλους τους συνεργαζόμενους φορείς για τη συνέπεια, τη σοβαρότητα και το όραμα με το οποίο στηρίζουν αυτόν τον θεσμό από το 2018 μέχρι σήμερα.

Το Θερινό Σχολείο έχει πλέον καθιερωθεί ως ένας ουσιαστικός χώρος διαλόγου και ανταλλαγής εμπειρίας γύρω από την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά.
Και φέτος, με τη μορφή ενός στοχευμένου Capacity-Building Workshop (Καπάσιτι μπίλτινγκ γουόρκσοπ) και με τη συνεργασία του Περιφερειακού Κέντρου UNESCO για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, κάνει ένα ακόμη βήμα μπροστά: περνά από τη θεωρία στην πράξη.

Για εμάς, εδώ στη Γορτυνία, η άυλη κληρονομιά δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι οι τέχνες και οι τεχνικές του τόπου μας, οι γιορτές και τα έθιμα, οι γνώσεις της γης, η μνήμη των ανθρώπων μας. Είναι στοιχεία που συγκροτούν την ταυτότητά μας και μπορούν να αποτελέσουν μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης.

Τα οφέλη τέτοιων πρωτοβουλιών είναι πολλαπλά:

Πρώτον, ενισχύεται η επιστημονική γνώση και η πρακτική ικανότητα σχεδιασμού ουσιαστικών μέτρων διαφύλαξης.

Δεύτερον, δημιουργείται ένα δίκτυο συνεργασίας ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση, την τοπική αυτοδιοίκηση, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τις ίδιες τις κοινότητες κληρονομιάς.

Τρίτον, αναδεικνύεται ο αγροτικός χώρος όχι ως περιφέρεια, αλλά ως πυρήνας πολιτισμού, δημιουργικότητας και καινοτομίας.

Και, τέλος, δίνεται ένα σαφές μήνυμα ότι η διαφύλαξη της ζωντανής κληρονομιάς δεν είναι πολυτέλεια, είναι επένδυση στο μέλλον, στην κοινωνική συνοχή και στην τοπική ανάπτυξη με όρους αειφορίας.

Ο Δήμος Γορτυνίας θα συνεχίσει να στηρίζει έμπρακτα κάθε προσπάθεια που συνδέει τον πολιτισμό με την εκπαίδευση, τη γνώση με την τοπική κοινωνία και την παράδοση με τη σύγχρονη προοπτική.

Σας εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες σας. Είμαι βέβαιος ότι από τη Γορτυνία θα προκύψουν ιδέες, εργαλεία και συνεργασίες που θα έχουν απτό αντίκτυπο στις κοινότητες που υπηρετούμε.

Σας ευχαριστώ θερμά.», κατέληξε ο Δήμαρχος Γορτυνίας.

Εκ του Δήμου Γορτυνίας