Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών | 70 χρόνια επιστημονικής δραστηριότητας και προσφοράς στην Πελοπόννησο

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Εβδομήντα χρόνια επιστημονικής δραστηριότητας

και προσφοράς στην Πελοπόννησο

     Στις 2 Νοεμβρίου 1954 24 διακεκριμένοι Πελοποννήσιοι Ακαδημαϊκοί, Καθηγητές Πανεπιστημίου και άλλοι επιστήμονες (Κ. Α. Ρωμαίος, Σ. Κουγέας, Δ. Κιουσόπουλος, Π. Ζέπος, Ν. Βέης, Α. Ξυγγόπουλος, Δ. Πετρόπουλος, Αθ. Κωστάκης, Π. Πατριαρχέας, Γ. Κουρνούτος, Ιω. Πούλος, Δ. Βαγιακάκος, Στ. Σκοπετέας, Τ. Γριτσόπουλος κ. ά.) ίδρυσαν ένα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα επιστημονικό σωματείο με την επωνυμία Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών, με έδρα την Αθήνα. Το πρώτο Καταστατικό της εγκρίθηκε το 1954 και το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο εξελέγη στις 29 Ιανουαρίου 1955. Το αποτελούσαν οι Κων/νος Α. Ρωμαίος, Καθηγητής Πανεπιστημίου και Ακαδημαϊκός, Πρόεδρος, Σωκρ. Κουγέας και Δημ. Κιουσόπουλος, Αντιπρόεδοι, Παν. Ζέπος, Γεν. Γραμματέας, Δημ. Πετρόπουλος, Ειδ. Γραμματέας Αθ. Κωστάκης, Ταμίας, Ν. Βέης, Ανδρ. Ξυγγόπουλος και Θ. Τζωρτζάκης Σύμβουλοι. Η δημόσια εμφάνιση της Εταιρείας έγινε το 1956 με τον Α΄ Τόμο των «Πελοποννησιακών». Η Εταιρεία Πελοποννησιακών Σπουδών έχει συμπληρώσει 70 χρόνια επιστημονικής παρουσίας, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Αναγνωρίζοντας αυτό το έργο της η Ακαδημία Αθηνών βράβευσε το 1985 την Εταιρεία με το σκεπτικό ότι επί τριάντα χρόνια προάγει τα γράμματα και τον πολιτισμό της Πελοποννήσου, με τα συνέδρια και τις εκδόσεις της. Νωρίτερα, το 1977 είχε βραβεύσει τα «Πελοποννησιακά». Η Εταιρεία στεγάζεται σε ιδιόκτητα Εντευκτήρια (Δερβενίων & Μαυρομιχάλη 16, Αθήνα), όπου η πλούσια Βιβλιοθήκη της, με πελοποννησιακού και γενικότερου ενδιαφέροντος βιβλία και περιοδικά, είναι προσιτή σε κάθε ερευνητή.

     Σύμφωνα με το Καταστατικό της, σκοποί της Εταιρείας είναι: 1^ο Η επιστημονική έρευνα και μελέτη ζητημάτων Ιστορίας, Αρχαιολογίας, Λαογραφίας, Οικονομίας, Γλώσσας, Κοινωνιολογίας, Γεωλογίας κ.ά. της Πελοποννήσου⸱ 2^ο Η διάδοση των επιστημονικών γνώσεων για την Πελοπόννησο⸱ 3^ο Η διαφώτιση και ενεργοποίηση των αρμοδίων φορέων για πελοποννησιακής φύσεως ζητήματα⸱ 4^ο Η παρουσίαση βιβλίων πελοποννησιακού περιεχομένου⸱ 5^ο Η συντήρηση πελοποννησιακών μνημείων Τέχνης, Ιστορίας και Λογοτεχνίας και η δημοσίευση αυτών.

    Την περίοδο 1987-2008 ιθύνων νους της Εταιρείας ήταν ο Τάσος Αθ. Γριτσόπουλος. Τότε εκδόθηκαν 13 τόμοι «Πελοποννησιακών» (τ. ΙΖ΄-ΚΘ΄), έγιναν τα περισσότερα Συνέδριά της (5 Διεθνή και 12 Τοπικά) και δημοσιεύτηκαν τα Πρακτικά τους (22 τόμοι). Με επιμέλειά του έγινε και η έκδοση 13 τόμων της Επιστημονικής Βιβλιοθήκης της Εταιρείας. Στην πραγματικότητα ο Γριτσόπουλος απετέλεσε την ψυχή της Εταιρείας από το 1971, όταν ανέλαβε Γενικός Γραμματέας της.

     Πρόεδροι της Εταιρείας, κατά σειρά διαδοχής, διετέλεσαν οι:

1. Κων/νος Α. Ρωμαίος, 1954-1966
2. Δημήτριος Κιουσόπουλος, 1969-1978
3. Παναγιώτης Ζέπος, 1978-1985
4. Κώστας Ρωμαίος (ο νεώτερος), 1985-1987
5. Τάσος Γριτσόπουλος, 1987-2008
6. Κων/νος Κοτσώνης, 2008-2014
7. Αθανάσιος Βερτσέτης, 2014-2023
8. Ηλίας Γιαννικόπουλος, 2024-2025
9. Γεώργιος Β. Νικολάου, 2026-

     Επιστημονικό όργανο της Εταιρείας για την προώθηση και πραγμάτωση αυτών των σκοπών είναι το επιστημονικό περιοδικό «Πελοποννησιακά», το οποίο αριθμεί ήδη 33 ογκώδεις τόμους. Πολλές μελέτες που δημοσιεύτηκαν σ’ αυτό έχουν γραφεί με βάση ανέκδοτο αρχειακό, αρχαιολογικό ή άλλο υλικό και καλύπτουν όλες τις ιστορικές περιόδους: ιστορία, αρχαιολογία, λαογραφία, μνημεία, γλώσσα, γεωλογία κλπ. Η ύλη κάθε τόμου συνοδεύεται από Σύμμεικτα, χρονικά, νεκρολογίες και βιβλιοκρισίες ή βιβλιογραφικά σημειώματα μελετών που έχουν σχέση με την Πελοπόννησο. Επίσης η έκδοση πελοποννησιακών αρχείων, αποτελεί βασικό μέσο για επίτευξη των σκοπών της Εταιρείας, όπως και η επανέκδοση με ευρεία εισαγωγή των απομνημονευμάτων Πελοποννήσιων αγωνιστών της Επανάστασης (Θ. Κολοκοτρώνη, Φ. Φωτάκου, Α. Φραντζή), που αποτελούν ειδική σειρά των εκδόσεών της με τον τίτλο «Επιστημονική Βιβλιοθήκη». Σ’ αυτή την σειρά έχουν εκδοθεί και άλλες πελοποννησιακές μελέτες.

Εκτός από τα «Πελοποννησιακά», το κυριότερο μέσο για την πραγματοποίηση των σκοπών της Εταιρείας είναι ο θεσμός των Συνεδρίων, Τοπικών και Διεθνών. Τα 24 Τοπικά Συνέδρια έχουν πραγματοποιηθεί στις πρωτεύουσες και δευτερεύουσες πόλεις των νομών της Πελοποννήσου, τα δε 9 Διεθνή στις πρωτεύουσες των νομών της (Α΄ Διεθνές στη Σπάρτη το 1975). Εφέτος (13-16 Νοεμβρίου) θα γίνει στην Πάτρα το Ι΄ Διεθνές Πελοποννησιακό Συνέδριο, στο οποίο θα συμμετάσχουν 160 περίπου Έλληνες και ξένοι επιστήμονες. Στα Συνέδρια αυτά δόθηκε και δίνεται η ευκαιρία σε Έλληνες και ξένους ιστορικούς, αρχαιολόγους, λαογράφους, οικονομολόγους και άλλους επιστήμονες να παρουσιάσουν πρωτότυπες ιστορικές εργασίες, τα αποτελέσματα των αρχαιολογικών τους ανασκαφών κλπ. Ξεχωριστή σειρά των εκδόσεων της Εταιρείας αποτελούν τα Πρακτικά των Συνεδρίων.