Ο Βαγγέλης Λίγκρης μιλά για την ιστορία του ραδιοφώνου, της τηλεόρασης και των πειρατικών σταθμών στην Τρίπολη

Επαναδημοσίευση της συνέντευξης του Βαγγέλη Λίγκρη.
Συναντήσαμε στην Τρίπολη στο κατάστημα που διατηρεί  ακόμα και σήμερα μαζί  με το γιό του Γιάννη, έναν από τους παλαιότερους τεχνίτες και εμπόρους ηλεκτρονικών συσκευών  της πόλης, τον Βαγγέλη Λίγκρη. Ο  Βαγγέλης Λίγκρης είναι η ιστορία του Ραδιοφώνου ,της τηλεόρασης και των πειρατικών σταθμών που εξέπεμπαν  τις δεκαετίες του  1960 και 1970 στην Τρίπολη και γενικότερα στην Αρκαδία. Είναι ο πρώτος που έφερε την πρώτη τηλεόραση στην πόλη. Με μεγάλη συγκίνηση  μέσα από τη συνέντευξη που έδωσε για την εφημερίδα μας, μάς ταξίδεψε στο παρελθόν ,αναπόλησε τα περασμένα  και μας εντυπωσίασε με τις ηλεκτρονικές του γνώσεις.

Κύριε Λίγκρη πότε ήρθε το ραδιόφωνο στην Ελλάδα.;
 Στην Ελλάδα ήδη από το 1923 άρχισε μια προσπάθεια εγκατάστασης ραδιοφωνικού πομπού. Οι πειραματισμοί κράτησαν αρκετά χρόνια. Ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός εξέπεμψε στη Θεσσαλονίκη με ιδιωτική πρωτοβουλία από το ραδιοηλεκτρολόγο Χρήστο Τσιγγιρίδη την 25 Μαρτίου του 1928 και 20 ολόκληρα χρόνια λειτούργησε στην πόλη, μεταδίδοντας τακτικά εκπομπή-εκπομπές. Ο πρώτος εθνικός ραδιοφωνικός σταθμός ιδρύθηκε και λειτούργησε στην Αθήνα, αφού στις 25 Μαρτίου του 1938 εγκαινιάστηκε από τον τότε βασιλιά Γεώργιο Β΄, ενώ το 1945 ιδρύθηκε το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.) που ανέλαβε την ευθύνη λειτουργίας του σταθμού. Αμέσως μετά την απελευθέρωση άρχισαν να ιδρύονται κι άλλοι σταθμοί σε διάφορες πόλεις της χώρας που υπάγονταν στη δικαιοδοσία του Ε.Ι.Ρ., καθώς και πολλοί στρατιωτικοί σταθμοί, υπό τη δικαιοδοσία των ενόπλων δυνάμεων (ΥΕΝΕΔ). Από τα τέλη της δεκαετίας του '70, αρχικά η μπάντα των μεσαίων και στη συνέχεια η ζώνη των FM κατακλύζεται από εκατοντάδες ερασιτέχνες (οι επονομαζόμενοι και "πειρατές"), που εκπέμπουν πολυποίκιλα προγράμματα, αμφισβητώντας ανοιχτά το ραδιοφωνικό μονοπώλιο της κρατικής ραδιοφωνίας.

Πως ασχοληθήκατε με τα ηλεκτρονικά ;
Μου άρεσε από μικρό παιδί, είχα ασχοληθεί αρχικά  σαν ερασιτέχνης, το πρώτο ραδιόφωνο που έφτιαξα ήταν από γαληνίτη για να ακούω το ραδιοφωνικό σταθμό που έγινε .Συντηρητής αυτού του ραδιοφωνικού σταθμού  ήταν ο Σταθόπουλος ο Σωτήρος και ο Τάκης ο Καρούτζος.
Μιλάμε για τον  Ραδιοφωνικό σταθμό της Τρίπολης…
Ονομάστηκε Ενόπλων Δυνάμεων και πρωτολειτούργησε το 1950 στην πλατεία Ανεξαρτησίας στο παλιό κτήριο το πέτρινο.
Οπότε εσείς μάθατε σιγά-σιγά τη δουλειά και αποφασίσατε να ασχοληθείτε μόνος σας με τα ηλεκτρονικά.
Και ανοίξατε μαγαζί;
Ακόμα δεν είχα μαγαζί.

Δουλεύατε σαν μάστορας;
Ναι στο εργαστήριο του Σωτήρου του Σταθόπουλου .Στη συνέχεια πήγα στην Αθήνα και σπούδασα στη σχολή Αναστασιάδη στην Πλατεία Κλαυθμώνος. Ήταν από τις πιο σύγχρονες σχολές.
Τότε υπήρχε μόνο το ραδιόφωνο δεν υπήρχε τηλεόραση. Εκείνη την εποχή  άρχισε δειλά-δειλά να εμφανίζεται. Όταν ασχολήθηκα με το πρώτο θέμα της τηλεόρασης  ,θυμάμαι είχανε κάνει ένα μικρό να το πούμε έτσι σταθμό ,για να μεταδώσουν τους γάμους του βασιλιά του Κάρολου της Ισπανίας με τη δική μας τη Σοφία .Εγώ τότε δούλευα στην GRUNDIG στην Ομήρων και είχαμε μια πολύ παλιά τηλεόραση και καθίσαμε  και φτιάξαμε αυτοσχέδια κεραία γιατί δεν υπήρχε κεραία . Στη συνέχεια όταν πλέον ήρθα εδώ στην Τρίπολη, η πρώτη τηλεόραση που εγκατέστησα και έκανα δοκιμές σε πειραματικό στάδιο ήτανε του συγχωρεμένου του Παπαχρηστόπουλου του γιατρού.

Ο πρώτος που είχε τηλεόραση στην Τρίπολη δηλαδή.
Ναι ο πρώτος που είχε φέρει  τηλεόραση από τη Γερμανία. Και αναγκάστηκα και έκανα ειδική παραγγελία στο εξωτερικό να μου στείλουν κεραίες. Δεν υπήρχαν κεραίες.

Για ποια εποχή μιλάτε τώρα εσείς.
Αυτό είναι το ’64.Η  πρώτη τηλεόραση στην Τρίπολη ήρθε το ’64. Έπιανε μόνο ξένους σταθμούς. Δεν υπήρχαν στην Ελλάδα σταθμοί.
Η ΥΕΝΕΔ  ήρθε περίπου το ’66-’67. Τότε μάλιστα με παίρνανε τηλέφωνο από το σταθμό της ΥΕΝΕΔ γιατί και  αυτοί δοκίμαζαν αν έρχεται το σήμα και πως έρχεται σε ποια κατάσταση ήταν το σήμα. Τότε άνοιξα και το πρώτο μαγαζί στην Κων/νου ΙΒ 46. Σήμερα είναι Εθνικής Αντίστασης.
Άνοιξα το ’67 και το ’75 και μεταφέρθηκα πλέον στην πλατεία Κολοκοτρώνη. Έμεινα πάρα πολλά χρόνια και κατάφερα και απέκτησα αυτό το ακίνητο που είμαι εδώ τώρα. Το χρησιμοποιούσα στην αρχή σαν αποθήκη και μετά σιγά-σιγά το έκανα πλέον κύριο μαγαζί. Βέβαια συνταξιοδοτήθηκα εγώ και το ανέλαβε ο γιος.

Ήσασταν ο πρώτος που ασχοληθήκατε  με την τηλεόραση;

Αυτός ο πειρατικός κράτησε χρόνια;

Πολλά χρόνια, μέχρι που αναδείχθηκε ο ραδιοφωνικός σταθμός του Πύργου, πειρατικός κι αυτός, ο οποίος είχε πολύ μεγάλη εμβέλεια, και αν τότε το ραδιόφωνο δεν έπιανε Πύργο για τον καταναλωτή δεν ήταν καλό. Έπρεπε οπωσδήποτε να πιάσει Πύργο, γιατί είχε συνέχεια πρόγραμμα με τραγούδια και αφιερώσεις.

Δηλαδή έπαιζε ρόλο και το ραδιόφωνο που είχες, αν ήταν δυνατό για να μπορεί να πιάσει τον σταθμό.
Οι σταθμοί τότε δεν ήταν όπως είναι τώρα.Στα βραχέα ήταν ελάχιστοι, αλλά κυρίως δούλευαν τα μεσαία. Τα μεσαία είναι μια δύσκολη συχνότητα. Μετά, στην εξέλιξη των πραγμάτων, παρουσιάστηκαν τα FM, όπου άρχισε να γίνεται πιο εύκολα η λήψη και να γίνονται και αρκετοί αναμεταδότες.

Εδώ στην Τρίπολη υπήρχαν πειρατικοί;
Υπήρχαν αρκετοί πειρατικοί και εξέπεμπαν από απίθανα μέρη.Τους κυνήγαγε η Αστυνομία. Εγώ είχα αναγκαστεί και είχα πάει σαν μάρτυρας αρκετές φορές σε παιδιά για να τα απαλλάξουν που κατηγορούνταν ότι είχαν σταθμό.

Θυμάστε κάποιον εδώ στην Τρίπολη που να είχε;
Κοίταξε να δεις, αυτοί που είχαν ασχοληθεί έντονα ήταν ο Παναγόπουλος ο Άκης με τον γυιό του Δεμερούκα ,του ηλεκτρολόγου.Αλλά ήταν και  αρκετοί άλλοι. Τότε ήταν θα έλεγα η λειτουργία σταθμού ήταν σαν ένα κίνημα της νεολαίας Οι πολλοί πειρατικοί σταθμοί άρχισαν να δημιουργούν προβλήματα., μέχρι που αναγκάστηκαν οι Υπηρεσίες εδώ και έφεραν ραδιογωνιόμετρα για να τους εντοπίσουν. Μετέδιδαν από απίθανα μέρη, μάλιστα υπήρχαν κυρώσεις και μεγάλα πρόστιμα, μέχρι που λερωνόταν το μητρώο του παιδιού, γιατί ως επί το πλείστον αυτοί που έκαναν αυτή τη δουλειά ήταν παιδιά. Τις περισσότερες φορές μάλιστα ήταν και όχι εν γνώσει των γονιών, κρυφά, και όταν του ερχόταν του γονιού η Ασφάλεια και τον προειδοποιούσε ότι «ξέρεις ο γυιός σου έχουμε πληροφορίες ότι κάνει εκπομπές» άρχιζε η ανησυχία. Μετά σιγά-σιγά άρχισαν και έδιναν κάποιες όχι μόνιμες όμως  άδειες……

Εσείς, τότε, όταν ερχόταν ο πιτσιρίκος και ζήταγε κάποια πράγματα, τα φτιάχνατε εσείς;
Εγώ τους έδινα τα σχέδια πως θα το φτιάξουνε και τα υλικά. Από εκεί και πέρα τα έφτιαχναν μόνοι τους.

Δηλαδή μπορεί να υπήρχαν στην δεκαετία του ’80 και είκοσι πειρατικοί;
Ναι, ναι, πολλοί. Από μικροί που εξέπεμπαν στη γειτονιά μέχρι και πιο δυνατούς που εξέπεμπαν σε όλη την πόλη.
Στην πορεία αναγκάστηκαν και έδωσαν ορισμένες άδειες, όχι μόνιμες βέβαια, γιατί υπήρχε μια μεγάλη διαδικασία, δεν ήταν τόσο απλό το πράγμα, και κάποιοι, όπως π.χ. η κόρη του Παπαοικονόμου του δικηγόρου έφτιαξε  τον Orizon, όπου πήρε μια προσωρινή άδεια και εξέπεμπε κανονικά, όχι όμως μόνιμη.

Αυτός ο σταθμός υπάρχει σήμερα;

Όχι, έχει σταματήσει. Τώρα ποιος να ασχοληθεί πλέον, αφού υπάρχουν τόσοι σταθμοί. Τα πράγματα έχουν αλλάξει, διότι τα παιδιά κατ’ αρχήν ασχολούνται με το τηλέφωνο, το internet, ούτε επίσημους σταθμούς δεν έχουμε στην πραγματικότητα. Ξεκίνησε τότε, την εποχή εκείνη και δώσανε την πρώτη όχι μόνιμη άδεια στο Δημοτικό ραδιόφωνο, όπου εξέπεμπε τότε από την Απάνω Χρέπα.Εκεί είχαν φτιάξει τον σταθμό. Μετά πήρε κανονική άδεια και κατέβηκε πλέον στην Τρίπολη, στην οδό Λαγοπάτη. Το κυνήγι ήταν άγριο.

Σας θεωρούσαν εσάς, σαν μαγαζί, υπεύθυνο;
Όχι, ποτέ δεν με ενόχλησαν……
Δεν τους ρωτούσαν από πού  πήραν ηλεκτρονικά;
Τα παιδιά που ασχολούνταν  με τα ηλεκτρονικά έπαιρναν  κάποια υλικά που  δεν ήταν μόνο για πομπούς, μπορούσες  να φτιάξεις  ένα ραδιόφωνο, διότι το αντίθετο του πομπού είναι το ραδιόφωνο, να κάνεις έναν ενισχυτή, να κάνεις το κέφι σου, τότε υπήρχαν τα δισκάκια, δεν υπήρχαν ούτε τα CD, ούτε τα τσιπάκια.

Υπήρχαν κι άλλα μαγαζιά  που πουλούσαν ηλεκτρονικά  υλικά για σταθμούς  ;
Όχι, ήμουν ο μοναδικός. Μετά άνοιξαν κι άλλα , αλλά και πάλι συστηματικό μαγαζί με ηλεκτρονικά είδη δεν υπήρχε.. Μερικά παιδιά που είχαν τη δυνατότητα πήγαιναν και έβρισκαν υλικά κυρίως στο Μοναστηράκι, στην Αθήνα, ή τους έπαιρναν ένα τηλέφωνο και τους έστελναν κάποιο ανταλλακτικό από την Αθήνα αντικαταβολή, γιατί το μοναδικό μαγαζί σε όλη την Ελλάδα που ασχολείτο με τα ηλεκτρονικά, με το ραδιόφωνο και έφτιαχνε και ραδιόφωνα, ήταν το Ράδιο Καραγιάννη στην Αθήνα. Το είχε αποκλειστικότητα, δεν υπήρχε κανένας άλλος. Όλη η Αθήνα, όλη η Ελλάδα ψώνιζε από εκεί. Ήταν στο Υπουργείο Ναυτικό στην Πλατεία Κλαυθμώνος. Όταν αυτός σταμάτησε να ασχολείται με αυτόν τον τομέα γιατί ασχολήθηκε με τα αεροπλάνα, οι υπάλληλοι του έφτιαξαν μαγαζιά. Αυτό ξεκινάει περίπου από το 1965 που άνοιξαν οι άλλοι μαγαζιά, όπως ήταν ο Βενιέρης, ο οποίος υπάρχει ακόμα, ο Κατουμάς, οι αδελφοί Νικολάου, όλοι αυτοί ήταν υπάλληλοι του Καραγιάννη. Εγώ την εποχή εκείνη δούλευα στην GRUNDIC και ψώνιζα από εκεί. Εκεί έφτιαχνα ραδιόφωνα, μαγνητόφωνα, μετά σιγά-σιγά η GRUNDIC έφερε τα ράδιο-έπιπλα, στη συνέχεια ήρθα και εγκαταστάθηκα εδώ στην Τρίπολη Τότε αντιπρόσωπος της GRUNDIC ήταν ο Γιώργος Τσουτσάνης, και το συντηρούσα. Υπήρχαν νωρίτερα καταστήματα πωλήσεων ‘όπως του  Γιώργος Κουμούτσου και του   Παπανικολάου,. Εγώ ακόμα δεν είχα ανοίξει μαγαζί και τους έκανα συντηρήσεις. Γιατί επίσημοι ραδιοτεχνίτες δεν υπήρχαν ακόμα. Εγώ είχα βγάλει την Σχολή και ασχολήθηκα με αυτόν τον τομέα.

Πριν από εσάς υπήρχαν άλλοι τεχνίτες και έμποροι  οι οποίοι είχαν ασχοληθεί με τα ηλεκτρονικά;
Υπήρχαν παλιότεροι οι οποίοι δεν είχαν όμως ασχοληθεί αποκλειστικά με το ηλεκτρονικό τμήμα ,αυτοί είχανε γενικά. Ήταν πχ παλιά ο Πετρόπουλος Μαρινόπουλος. Αυτοί ήταν στην Τρίπολη.
Όλοι αυτοί είναι συγχωρεμένοι βέβαια .Επίσης ο συγχωρεμένος ο Σταθόπουλος ο Σωτήρος ,ο γαμπρός του Μάτη, στον οποίο είχα πάει και είχα δουλέψει όταν είχε το μαγαζί.

Αυτός πού το είχε το μαγαζί;
Στην οδό Γεωργίου Α εκεί που είναι τώρα HONDOS CENTER. Αυτό ήταν του Μάτη. Ο Σωτήρος ήταν γαμπρός του και είχε εργαστήριο ραδιοφωνικό.

Δηλαδή αυτός ήταν τεχνίτης. Έφτιαχνε ραδιόφωνα και πωλήσεις.

Αυτός ήταν τότε μοναδικός.
Ο Κώστας Μάτης ήταν ο πρώτος ηλεκτρολόγος της περιοχής. Με αρ. αδείας 1. σε όλη την Ελλάδα.

Ποιος ήταν ο πρώτος επίσημος ραδιοφωνικός σταθμός στην πόλη;
O ραδιοφωνικός σταθμός τον Ενόπλων Δυνάμεων
Θυμάμαι πως ξεκίνησε Τότε όταν είχαν κάποιες εκδηλώσεις, όπως παρελάσεις, εθνικές εορτές στην Τρίπολη, αναγκαζόταν ο στρατός και άπλωνε τηλεφωνικά καλώδια του στρατού για να κάνουν την αναμετάδοση. Ασχολήθηκαν τότε, όπως σας είπα, ο Σωτήρης Σταθόπουλος, ο Τάκης Καρούτζος, οι οποίοι ήταν και καθηγητές των Επαγγελματικών Σχολών που υπήρχαν τότε στην Τρίπολη και έτσι δημιουργήθηκε ο ραδιοφωνικός σταθμός των Ενόπλων Δυνάμεων περίπου το 1955. Πολλές φορές είχα πάει σαν παιδί και είχα βοηθήσει στο άπλωμα των καλωδίων. Μου άρεσε πάντα να ασχολούμαι με αυτόν τον τομέα μέχρι που το έκανα και επάγγελμα.

Η σημερινή εποχή που τρέχει με γρήγορους ρυθμούς;
Την τεχνολογία πλέον δεν την προλαβαίνουμε. Με το που θα έρθει κάτι καινούργιο την άλλη μέρα βγαίνει κάτι άλλο. Μετά από τους πρώτους σταθμούς που έγιναν με λάμπες βγήκε το τρανζίστορ, στη συνέχεια βγήκαν τα ολοκληρωμένα που αντικατέστησαν ένα ολόκληρο γραφείο από εξαρτήματα, ενώ τώρα ένα μικρό πραγματάκι έχει αντικαταστήσει όλο αυτό το σύστημα.

Και πάντα είστε στις επάλξεις. Σας βρίσκω εδώ στο κατάστημα σας μαζί με το γιό σας.
Δεν μπορώ να ξεφύγω, γιατί δεν μου αρέσει το καφενείο ή κάτι άλλο. Μου αρέσει να ασχολούμαι και να παρακολουθώ την εξέλιξη των πραγμάτων.

Μπορεί να σας φέρει όμως κάποιος ένα παλιό ραδιόφωνο και να το φτιάξετε;
Πλέον δεν κάνω επισκευές, αλλά έχω τις γνώσεις και μπορώ. Γιατί όπως σας είπα ασχολήθηκα και με την τηλεόραση. Κάποιο διάστημα βρεθήκαμε σε δύσκολη θέση, γιατί εμείς είχαμε άδεια ραδιοτεχνίτη και όταν έγινε η τηλεόραση χρειαζόταν ειδική άδεια, αλλά όταν εγώ ήμουν σε μια τέτοια ηλικία μπορούσα να πάω να ξανασπουδάσω για να πάρω ειδική άδεια, έτσι έκαναν τα στραβά μάτια οι δικαστικοί και μας επέτρεπαν να κάνουμε την επισκευή της τηλεόρασης.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την συνέντευξη, σας εύχομαι να είστε πάντα καλά, γερός και δυνατός και πάντα εδώ στο μαγαζί σας.

Επιμέλεια συνέντευξης Δημήτρης Γιαννακούρας

ΠΗΓΗ ΑΡΚΑΔΙΚΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ