Πολιτιστικό Κέντρο Βιδιακίου | Ζητά την απόρριψη της ΜΠΕ για το Μικρό Υδροηλεκτρικό Έργο στον ποταμό Ερύμανθο

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΔΙΑΚΙΟΥ ΑΡΚΑΔΙΑΣ – «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Για την Ανάπτυξη, το Περιβάλλον και την Πολιτιστική μας Κληρονομιά ΕΔΡΑ: ΒΙΔΙΑΚΙ ΑΡΚΑΔΙΑΣ, E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

Ημερομηνία: 2/11/2026

ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) της εταιρείας με την επωνυμία «ENERGYCOM A.E.» με τίτλο «ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ  ΜΙΚΡΟΥ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΘΑΜΝΟΙ ΠΟΥΡΝΑΡΙ ΔΗΜΩΝ ΑΡΧΑΙΑΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ - ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ – ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ, ΙΣΧΥΟΣ 3,62 MW, ΜΕ ΠΕΤ: 2608010720».

ΓΕΝΙΚΑ

Η τεθείσα σε διαβούλευση Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για Μικρό Υδροηλεκτρικό Έργο (ΜΥΗΕ) στον ποταμό Ερύμανθο με φορέα υλοποίησης την  εταιρεία «ENERGYCOM Α.Ε.» είναι πολλαπλώς πλημμελής, παράτυπη και υποεκτιμά τις ιδιαίτερα σημαντικές επιπτώσεις του έργου στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της περιοχής εγκατάστασης του. Οι νομικές πλημμέλειες της ΜΠΕ, οι οποίες κατωτέρω αναπτύσσονται, συνίστανται κυρίως σε παραβάσεις της περιβαλλοντικής, χωροταξικής και πολιτιστικής νομοθεσίας. Επισημαίνεται ότι το έργο είναι καταστροφικό για το περιβάλλον και επικίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή και επιβάλλεται η απόρριψη της ΜΠΕ για τους ακόλουθους λόγους:

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΟΙ ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΙΣ ΜΑΣ

 

Α.) ΕΡΓΟ ΣΕ ΣΧΕΔΟΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΑ ΠΡΑΝΗ - ΜΟΝΙΜΕΣ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ - ΣΟΒΑΡΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΖΩΗΣ

Τα πρανή για την κατασκευή του δρόμου εξυπηρέτησης / διέλευση αγωγού προσαγωγής, σε μεγάλα τμήματά τους είναι εξαιρετικά απότομα (πρόκειται για γκρεμνούς) σε ένα παρθένο και άγριο φαράγγι. Συγκεκριμένα, οι κλίσεις των πρανών των ορυγμάτων (προς την πλευρά του βουνού) για την κατασκευή του οδικού έργου, είναι της τάξεως του 7(κατακόρυφα) : 1(οριζόντια), δηλαδή 82 μοίρες, σχεδόν κατακόρυφες (90μοίρες) !

Όπως προκύπτει από τη ΜΠΕ, το φωτογραφικό υλικό και τους χάρτες αυτής σε συνδυασμό με το ανάγλυφο της περιοχής, προβλέπεται η εκτέλεση βαρέων τεχνικών εργασιών (εκσκαφές, διανοίξεις, θεμελιώσεις έργων υδροληψίας/αγωγών) επί αυτών των πρανών. Επομένως, για τον λόγο αυτό υπάρχει εγγενής υψηλότατος κίνδυνος εκδήλωσης εκτεταμένων κατολισθητικών φαινομένων, υποχωρήσεων και αποκολλήσεων βραχομαζών. Τούτο εγκυμονεί, τόσο κατά την κατασκευή όσο και κατά τη λειτουργία του έργου, σοβαρούς κινδύνους στη ζωή εργαζομένων, κατοίκων, βοσκών, τουριστών και εν γένει διερχομένων, συνεπάγεται δε σημαντική καταστροφή του φυσικού τοπίου και της δασικής έκτασης χωρίς την δυνατότητα αποκατάστασής τους.

 

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής και ιδίως ατεκμηρίωτη, επειδή:

• Δεν έχουν εκτιμηθεί δεόντως σε αυτή οι συνέπειες της εκτέλεσης των ως άνω βαρέων εργασιών στην ανθρώπινη ζωή και στο φυσικό περιβάλλον.
• Έχει υποεκτιμηθεί η αξιολόγηση του γεωλογικού κινδύνου, λόγω της θέσης των έργων (φαράγγι, γκρεμνοί) και των τεχνικών χαρακτηριστικών τους (κλίσεις πρανών ορυγμάτων οδικού έργου), που συνεπάγεται την αδυναμία κατασκευής των έργων χωρίς υψηλότατο κίνδυνο εκδήλωσης εκτεταμένων και σοβαρών κατολισθήσεων. Τυχόν επίκληση μέτρων εκτεταμένης αντιστήριξης δεν διασφαλίζει από τον κίνδυνο και σίγουρα προκαλεί ουσιώδεις μεταβολές, που αντιβαίνουν τις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας, ειδικότερα του Χωροταξικού των ΑΠΕ, παράγραφος 6, άρθρο 12 «Κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ» (Υ.Α. Αριθμ.ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072 - ΦΕΚ Δ’ 694/19.08.2026), σύμφωνα με το οποίο «Δεν επιτρέπονται έργα οδοποιίας η κατασκευή των οποίων απαιτεί ουσιώδη μεταβολή στην παραποτάμια βλάστηση και σε γεωλογικούς σχηματισμούς ή συνεπάγεται επίχωση της κοίτης του υδατορέματος ή ενδέχεται να προκαλέσει κατολισθήσεις, διαβρώσεις και ασταθείς εδαφικές συνθήκες».
• Δεν έχει συνεκτιμηθεί στο πλαίσιο των εναλλακτικών λύσεων που εξετάστηκαν, το ζήτημα χωροθέτησης του έργου σε περιοχή με ομαλότερους - και όχι σχεδόν κατακόρυφους - γεωλογικούς σχηματισμούς. Επιπλέον το ζήτημα αυτό μη νομίμως δεν αποτέλεσε παράμετρο αναζήτησης κι εξέτασης κι άλλης εναλλακτικής λύσης.

 

Β.) ΤΜΗΜΑ ΑΓΩΓΟΥ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΠΛΗΜΜΥΡΑΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΤΗΣ - ΣΟΒΑΡΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΖΩΗΣ

Η ΜΠΕ δεν αναφέρει, προφανώς σε μία προσπάθεια να παραπλανήσει την περιβαλλοντική διοίκηση, από που θα διέρχεται ο αγωγός προσαγωγής και να δώσει αναλυτικές τεχνικές πληροφορίες για τον τρόπο κατασκευής του.

Ωστόσο, από τα τοπογραφικά σχέδια (π.χ. βλέπε Τοπογραφικό__5Κ_v2_Model_signed) προκύπτει το ότι τμήμα του αγωγού προσαγωγής θα διέρχεται εντός της γραμμής πλημμύρας του ποταμού. Συγκεκριμένα προκύπτει ότι τμήμα Β-Δ προς την υδροληψία, σε μήκος 771,20 μέτρα βρίσκεται εντός της γραμμής πλημμύρας του ποταμού, στη δεξιά κατά τη ροή πλευρά.

Όμως δεν διευκρινίζεται, σκοπίμως κατά την άποψή μας, που ακριβώς τοποθετείται ο αγωγός στο μήκος των 771,20 μέτρων δηλαδή εάν διέρχεται μόνον εντός της γραμμής πλημμύρας ή και εντός της συνήθους κοίτης ροής;

Από τα προαναφερόμενα προκύπτουν τα παρακάτω σφάλματα και σοβαρές παραλείψεις:

• Η αναφορά στην ΜΠΕ ότι ο αγωγός προσαγωγής απλώς θα επιχωματωθεί (χωρίς να εξηγεί τον τρόπο θεμελίωσης) τεχνικά δεν ευσταθεί διότι θα είναι ιδιαίτερα ευάλωτος και δεν θα μπορεί να αντέξει στις πλημμυρικές πιέσεις. Η ΜΠΕ αποκρύπτει το γεγονός ότι θα χρειαστεί εκτεταμένη σκυροδέτηση, με βαριά τεχνικά έργα εντός του ποταμού, που από το μέγεθος των εκσκαφών και της σκυροδέτησης θα τροποποιηθεί σημαντικά η κοίτη του.
• Στην περίπτωση δε που τμήμα του αγωγού διέρχεται από την συνήθη κοίτη του ποταμού υπάρχει ρητή απαγόρευση σύμφωνα με το Χωροταξικό των ΑΠΕ, παράγραφος 3, άρθρο 12 «Κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ» (Υ.Α. Αριθμ.ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072 - ΦΕΚ Δ’ 694/19.08.2026) «Έγκριση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και περιβαλλοντική έγκριση αυτού».
• Οι επεμβάσεις εντός της γραμμής πλημμύρας του ποταμού, πέραν του ότι τροποποιούν σημαντικά την κοίτη του ποταμού θα έχουν βλαπτικές συνέπειες στα ασπόνδυλα τα οποία βοηθούν στη διατήρηση της γονιμότητας και της σταθερότητας του εδάφους, στην τροφική αλυσίδα και στη συνολική ισορροπία του παραποτάμιου οικοσυστήματος.
• Επιπλέον, οι επεμβάσεις εντός της γραμμής πλημμύρας του ποταμού εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για την ζωή των εργαζομένων κατά την διάρκεια εκτέλεσης του έργου.

Γ.) ΣΟΒΑΡΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΣΚΑΦΩΝ

Στην ΜΠΕ δεν αναφέρονται με σαφήνεια τα μεγέθη των αποβλήτων από τις εκσκαφές που θα διενεργηθούν κατά τη φάση κατασκευής και τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί για την απόθεση, φόρτωση και μεταφορά τους.

 

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής και ιδίως ατεκμηρίωτη, επειδή:

• Τα μεγέθη αυτά παρατίθενται αυθαίρετα και χωρίς επαρκή τεκμηρίωση υπολογισμών. Για παράδειγμα, δεν υπολογίζονται τα υλικά των εκσκαφών τα οποία θα προκύψουν άνωθεν του δρόμου εξυπηρέτησης / διέλευση αγωγού ειδικά εκεί που οι κλίσεις των πρανών των ορυγμάτων είναι σχεδόν κατακόρυφες.
• Δεν παρατίθεται τεκμηρίωση αναφορικά με το ότι οι προτεινόμενοι τρόποι απόθεσης, φόρτωσης και μεταφοράς τους δεν συνεπάγονται κινδύνους για το φυσικό περιβάλλον καθώς και για τον προορισμό της περιοχής ως περιοχής αναψυχής και ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού.
• Δεν υφίσταται καμία τεχνική πρόβλεψη ώστε τα υλικά των εκσκαφών κατά την εκτέλεση του έργου, ή λόγω κατολισθήσεων, να μην οδηγηθούν στην ζώνη πλημμύρας ή ακόμα και στην κοίτη του ποταμού όπως άλλωστε έχει ήδη συμβεί σε αντίστοιχα έργα (π.χ. έργο της ΒΑΣΕΡΚΡΑΦΤ Α.Ε. στην θέση «Παλαιοφυτειά» του ποταμού Ερύμανθος, ανάντη του εν λόγω έργου).

Δ.) ΧΡΗΣΗ ΑΝΕΠΙΚΑΙΡΩΝ ΥΔΡΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ – ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΑΡΟΧΗΣ

Είναι γνωστό και έχει επανειλημμένως παρατηρηθεί ότι η παροχή νερού στον ποταμό Ερύμανθο, τα τελευταία χρόνια, παρουσιάζει μεγάλη αβεβαιότητα και σημαντική διακύμανση ως προς την ποσότητα και τη διάρκεια της, όπου ενώ κυριαρχούν πολύ μικρές παροχές για μεγάλες χρονικές περιόδους, παροδικά  εμφανίζονται πλημμυρικά φαινόμενα. Η ΜΠΕ, χωρίς να έχει πρόσφατες μετρήσεις των παροχών, δεν αναγνωρίζει αυτήν την πραγματικότητα και προβλέπει την χρήση αγωγού προσαγωγής «θηριώδους» διάστασης για τα δεδομένα του ποταμού δηλαδή, με διάμετρο Φ2.400 mm για τα πρώτα 1.426,5 μ μήκους και διαμέτρου Φ2.200mm για τα υπόλοιπα 1.426,5 μ μήκους (συνολικό μήκος 2.853,0 μ). Επί αυτού κρίνεται απαραίτητο να αναφέρουμε σχετική γνωμοδότηση του Δασαρχείου Πύργου (Νοέμβριος/2020) για αντίστοιχο έργο στον ποταμό Ερύμανθο η οποία επί λέξη λέει: «Η οικολογική παροχή αλλά και η διάμετρος του αγωγού (θεωρείται υπερβολή για τον ποταμό αυτή των 2300 χιλιοστών) η οποία έχει προσδιορισθεί με τύπους και παραδοχές θα πρέπει να επαναπροσδιορισθεί …».

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής και ιδίως ατεκμηρίωτη, επειδή:

• Βασίζεται σε ανεπίκαιρα υδρομετρικά στοιχεία, αυτά των ετών 1961-62 έως 1967-68, 1974-75 και 1975-76, ενώ ως προς την υδρολογική περίοδο 1983-84 έως 2020-21, δεν χρησιμοποιούνται υδρομετρικά δεδομένα, αλλά θεωρητικοί υπολογισμοί που βασίζονται στον επίσης ανεπίκαιρο παράγοντα της «υπερετήσιας βροχόπτωσης της υδρολογικής περιόδου για την οποία διατίθενται μέσες ημερήσιες παροχές (1961-62 έως 1967-68, 1974-75 και 1975-76)».
• Αντίστοιχα και σε σχέση με το προηγούμενο ο υπολογισμός της Οικολογικής Παροχής είναι λανθασμένος.

 

Ε.) ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΝΤΟΣ ΤΩΝ ΟΡΙΩΝ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΥ ΑΓΡΙΑΣ ΖΩΗΣ (ΚΑΖ) - ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ

Η ΜΠΕ δεν αναφέρεται ότι το έργο χωροθετείται εντός των ορίων του μονίμου Καταφυγίου Άγριας Ζωής (ΚΑΖ) στην περιφέρεια των Τ.Κ. Νεμούτας και Λαμπείας του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας (βλ. απόφαση την 112516/5847 απόφαση του Γ.Γ. Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου - ΦΕΚ Δ΄ 475/2014). Αντί αυτού παραπλανητικά, πολλαπλώς αναφέρεται στο ΚΑΖ του Λάδωνα, το οποίο δεν σχετίζεται με το έργο.

 

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής και ιδίως ατεκμηρίωτη, επειδή:

• Αποσιωπά το υφιστάμενο ΚΑΖ.
• Δεν προκύπτει ειδικά αιτιολογημένη τεκμηρίωση που να προκρίνει το επιτρεπτό της χωροθέτησης, όπως απαιτείται κατά το στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης του έργου και όπως προβλέπεται στο Χωροταξικό των ΑΠΕ, παράγραφος 2, άρθρο 12 «Κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ» (Υ.Α. Αριθμ.ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/89998/3072 - ΦΕΚ Δ’ 694/19.08. 2026), «Έγκριση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και περιβαλλοντική έγκριση αυτού».

ΣΤ.)  ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

Ο ορεινός όγκος του Ερύμανθου έχει ως χωροταξικό προορισμό την ανάπτυξη ειδικών, ήπιων και εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως προκύπτει:  α) από την  αναθεώρηση του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου του 2025 (ΦΕΚ Β΄ 186/2025), β) την αναθεώρηση του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας του 2020 (ΦΕΚ Δ΄ 845/2020), γ) την 1η Αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών του ΥΔ Δυτικής Πελοποννήσου (EL01) (ΦΕΚ Β' 4678/2017) και δ) την 2η Αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών του ΥΔ Δυτικής Πελοποννήσου (EL01) (ΦΕΚ Α' 86/12.06.2024).

Ειδικώς, και στην 2η αναθεώρηση του ΣΔΛΑΠ του Υδατικού Διαμερίσματος Δυτικής Πελοποννήσου (EL01) ο ποταμός Ερύμανθος εντάσσεται στις Προστατευόμενες Περιοχές Αναψυχής Εσωτερικών Υδάτων.

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής, ιδίως με σοβαρά σφάλματα και παραλείψεις, επειδή:

• Δεν λαμβάνει υπόψη τις ως άνω κατευθύνσεις, πολλώ δε μάλλον δεν αξιολογεί τις συνέπειες του υπό έγκριση έργου στις κατευθύνσεις αυτές και στις ήπιες και εναλλακτικές μορφές τουρισμού trekking (πεζοπορίες, επισκέψεις αναψυχής στο ποτάμι κλπ), rafting, canoe-kayak, fly-fishing (ψάρεμα και επανατοποθέτηση των ψαριών στο ποτάμι) και αναψυχής που ήδη αναπτύσσονται στην περιοχή.
• Ψευδώς εκτιμά ότι δεν υφίσταται στην περιοχή εναλλακτικός τουρισμός, αναφέροντας ότι «σε περίπτωση μελλοντικής ανάπτυξης της δραστηριότητας εναλλακτικού τουρισμού στην περιοχή του έργου Θάμνοι Πουρνάρι, η υδροληψία που θα κατασκευαστεί περιλαμβάνει και ανοιγόμενο θυρόφραγμα (πόρτα) μήκους 4μ για την διασφάλιση της διέλευσης των διάφορων πλωτών μέσων (κανό / Καγιακ)».
• Ψευδώς περιορίζει τις δραστηριότητες και την έκταση που πραγματοποιούνται ισχυριζόμενη αυτολεξεί «ανάντη του έργου στη περιοχή Τριπόταμα (πηγή wikiloc) αναπτύσσεται δραστηριότητα rafting μήκους 10 χιλ.» ενώ στην πραγματικότητα οι δραστηριότητες rafting, canoe-kayak, αφενός διανύουν και όλη την διαδρομή του έργου και φθάνουν πλησίον του σταθμού παραγωγής στην θέση «Ντάλομη» και, αφετέρου υφίστανται ως δραστηριότητες, γνωστές στους πάντες, τουλάχιστον για τα τελευταία 50 χρόνια.
• Παραλείπει να ελέγξει τις συνέπειες του έργου στις δραστηριότητες rafting και canoe-kayak. Ακόμα και με την πλημμελή εκτίμηση της υποτιθέμενης Οικολογικής Παροχής δεν διασφαλίζεται η απαιτούμενη παροχή για τη συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων.
• Παραλείπει να ελέγξει τις συνέπειες του έργου και τη συμβατότητά του με τη «Διαδρομή του Ηρακλή» (Hercules Trail), που είναι ένα πολιτιστικό πρόγραμμα των Περιφερειών Δυτικής Ελλάδας και Πελοποννήσου, το οποίο ενώνει τον μύθο του μυθικού ήρωα με τον θεματικό τουρισμό (αρχαιολογικό, φυσιολατρικό, περιπατητικό και γαστρονομικό κλπ), χαράσσοντας μια εντυπωσιακή πορεία που ξεκινά από τις Μυκήνες και καταλήγει στην Αρχαία Ολυμπία. Ο Ερύμανθος, όπου χωροθετείται το έργο, είναι το σύνορο των δύο Περιφερειών και αποτελεί το 1/3 της μεγάλης πολιτιστικής διαδρομής.

Ζ.) ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ (ΣΔΛΑΠ )

Στην 2η Αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών του ΥΔ Δυτικής Πελοποννήσου (EL01) για την προστασία του ποταμού Ερύμανθου (ΥΣ ΕΡΥΜΑΝΘΟΣ Π._1), που ανήκει στις Προστατευόμενες Περιοχές Αναψυχής Εσωτερικών Υδάτων, έχει εφαρμογή το συμπληρωματικό μέτρο Μ01Σ0204.

Το μέτρο αναφέρεται στην έκδοση των απαραίτητων κανονιστικών διατάξεων, οι οποίες θα περιέχουν τα βασικά κριτήρια προσδιορισμού των υδάτων αναψυχής του άρθρου 6 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ στα εσωτερικά ύδατα και θα καθορίζουν τους όρους, τους περιορισμούς και τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη έργων και δραστηριοτήτων σε εκείνα. Μέχρι τη θεσμοθέτηση του ανωτέρω θεσμικού πλαισίου, στα υδατικά συστήματα εσωτερικών υδάτων που εντάσσονται στο Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών ως ύδατα αναψυχής, η Δ/νση Υδάτων μπορεί να επιτρέπει την εγκατάσταση έργων υδροληψίας και ΜΥΗΕ στις περιοχές αυτές, εφόσον τεκμηριωθεί ότι δεν επηρεάζεται η κατάσταση του υδατικού συστήματος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ και συναξιολογηθεί η σκοπιμότητα του έργου σε σχέση με τις υφιστάμενες ή/και προγραμματιζόμενες δραστηριότητες αναψυχής. Η εγκατάσταση νέων Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων και λοιπών έργων υδροληψίας που δεν υφίσταται η ανωτέρω τεκμηρίωση αναστέλλεται προσωρινά.

Ο ποταμός Ερύμανθος (ΥΣ ΕΡΥΜΑΝΘΟΣ Π._1), που χωροθετείται το έργο, χαρακτηρίζεται για τη μέτρια οικολογική κατάσταση/δυναμικό και την κατώτερη της καλής χημική κατάσταση των υδάτων του.

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής και ιδίως ατεκμηρίωτη, επειδή:

• Παραλείπει εντελώς την αξιολόγηση της σκοπιμότητας του έργου σε σχέση με τις υφιστάμενες ή/και τις προγραμματιζόμενες δραστηριότητες αναψυχής, ενόψει μάλιστα του ότι, κατά τα ανωτέρω, η ίδια η ΜΠΕ θεωρεί ότι τέτοιες δραστηριότητες δεν υφίστανται. 
• Δεν τεκμηριώνει ότι δεν επηρεάζεται η κατάσταση του υδατικού συστήματος στο οποίο χωροθετείται το έργο, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 4 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, και δεν αποδεικνύει πως η κατασκευή και η λειτουργία του δεν θα επηρεάσει αρνητικά την μέτρια οικολογική κατάσταση/δυναμικό και δεν θα υποβαθμίσει περαιτέρω την κατώτερη της καλής χημική κατάσταση των υδάτων του.

Η.) ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΓΙΑ ΠΟΥΛΙΑ (ΣΠΠ) ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΕ ΑΥΤΕΣ

Στην ευρύτερη περιοχή χωροθέτησης του έργου βρίσκονται η Σημαντική Περιοχής για τα Πουλιά (ΣΠΠ) «IBA GR100 – Όρος Φολόη» (με συντεταγμένες 37° 46' 15.637" N21° 43' 39.170" E), η οποία σύμφωνα με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία περιλαμβάνει το οροπέδιο της Φολόης στα νοτιοδυτικά όρια του όρους Ερύμανθου και την κοιλάδα του ποταμού Ερύμανθου και η ΣΣΠ «IBA GR097 - Όρος Ερύμανθος», η οποία σύμφωνα με την ίδια Εταιρεία περιλαμβάνει το όρος Ερύμανθος και τις κορυφές Καλλιφώνι, Σκιαδοβούνι και Λάμπεια.

 

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής με σημαντικές ελλείψεις , επειδή:

• Δεν περιλαμβάνει καταγραφή των ΣΠΠ «IBA GR100 – Όρος Φoλόη» και «IBA GR097 - Όρος Ερύμανθος»,
• Δεν περιλαμβάνει εκτίμηση και αξιολόγηση των συνεπειών του έργου στις εν λόγω ΣΠΠ και στα προστατευόμενα είδη τους  (λ.χ. συνέπειες του έργου στην υδροληψία των πτηνών). 

Θ.) ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Όσον αφορά στα Πολιτιστικά Στοιχεία και Μνημεία της περιοχής η Μελέτη είναι απαξιωτική για το τόπο μας, εφόσον δεν αναφέρεται σχεδόν σε  τίποτε.

Η Μελέτη αντί να αναφέρει τα Πολιτιστικά Στοιχεία και Μνημεία της περιοχής, αναφέρεται για μέρη σημαντικά αλλά μακριά από το έργο όπως στον αρχαιολογικό χώρο στο χωριό Αλιφείρα, στο Αρχαίο θέατρο της Ήλιδας, στον Ναό Επικούρειου Απόλλωνα, στον Αρχαιολογικό Τόπο Ολυμπία κλπ.

Όμως τα Πολιτιστικά Στοιχεία και Μνημεία της συγκεκριμένης περιοχής που προτίθεται να εγκατασταθεί το ΜΥΗΕ είναι και αυτά που αναδεικνύουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, δηλαδή και σε αυτά μπορεί να στηριχθεί η ανάπτυξη με εναλλακτικές μορφές τουρισμού.

 

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής, με σοβαρά σφάλματα και σημαντικές παραλείψεις, επειδή:

• Με εξαίρεση το γεφύρι του Δομοκού παραλείπει τα Πολιτιστικά Στοιχεία και Μνημεία της περιοχής και δεν αναφέρεται ότι πλησίον του ποταμού Ερυμάνθου, βρίσκεται πλήθος Πολιτιστικών Μνημείων τα περισσότερα των οποίων έχουν χαρακτηριστεί ως Αρχαιολογικοί Χώροι ή Διατηρητέα Μνημεία. Πρόκειται κυρίως για τα εξής ανά Τοπική Κοινότητα (ΤΚ):

(α) ΤΚ Αστρά: «Ασκητήριο Αγ. Ιωάννου Νουσάς»,

(β) ΤΚ Αγράμπελων: Ιστορική μονή «Παναγίας Πορετσού»  - Το επί του ποταμού « Γεφύρι του Κοκλώνη»,

(γ) ΤΚ Αρχαίας Ψωφίδας: Το Αρχαίο Θέατρο - Τα Κυκλώπεια Τείχη - Η Ακρόπολη της Αρχαίας Ψωφίδας – Το «Τοξωτό Γεφύρι»΄- Το «Κάστρο του Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου»,

(δ) ΤΚ Ορεινής: Οι Λαξευτοί Τάφοι σε σχήμα «Γ» των βασιλέων της Αρχαίας Ψωφίδος,

(ε) ΤΚ Λαμπείας (Δίβρη): Βυζαντινός Ναός «Αγίας Τριάδας» - Ο οικισμός έχει χαρακτηριστεί ως «ενδιαφέρων οικισμός» - Το Θεογέφυρο  «Διαβολογιόφυρο» - Το γεφύρι της Κλομποκής -  οι Μπαρουτόμυλοι της Δίβρης - Τα δύο Σύγγρεια Σχολεία - Η δίπλα στον ποταμό στην θέση Δομοκός Αρχαία πόλη που λεγόταν «Θραύστος» ή  κατ' άλλους «Όπους»,

(στ) Ο Ναός της «Ερυκίνης Αφροδίτης»,

(ζ) ΤΚ Παραλογγών - Ο οικισμός των Παραλογγών έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός – Το επί του ποταμού «Παραλογγίτικο γεφύρι»,

(η) ΤΚ Βιδιακίου - Η Ακρόπολη της Αρχαίας Στράτου - Το Σύγγρειο Σχολείο,

(θ) ΤΚ Αχλαδινής - Το επί του ποταμού γεφύρι «Πουρνογιόφυρο»,

(ι) τα σημαντικά υπέργεια κατάλοιπα αρχαίων κτισμάτων επί του λόφου «Γουλάς», δίπλα ακριβώς στην υδροληψία του ΜΥΗΕ, τα οποία εκτιμώνται ότι συνδέονται με την αρχαία πόλη «Θραύστος».

• Επίσης δεν αναφέρεται στον 4ο Άθλο του Ηρακλή «σύλληψη του Ερυμάνθιου Κάπρου» ο οποίος αποτελεί ένα σημαντικό αφήγημα της περιοχής.
• Ως προς το γεφύρι Δομοκού ψευδώς ισχυρίζεται ότι «…βρίσκεται σε μακρινή απόσταση σε σχέση με το έργο και δεν επηρεάζεται από την κατασκευή και λειτουργία του έργου.», ενώ στην πραγματικότητα αυτό το μνημείο απέχει μόνο 180 μέτρα από την θέση υδροληψίας και είναι σε άμεση θέαση με αυτό.
• Παρέλειψε να συνεκτιμήσει στο πλαίσιο των εναλλακτικών λύσεων το ζήτημα του χωροθέτησης του έργου σε ικανή απόσταση και χωρίς θέαση από το γεφύρι του Δομοκού καθώς και το ζήτημα αυτό  ως παράμετρο αναζήτησης και εξέτασης άλλης εναλλακτικής λύσης.
• Παρέλειψε να συνεκτιμήσει στο πλαίσιο των εναλλακτικών λύσεων το ζήτημα της χωροθέτησης του έργου σε ικανή απόσταση και χωρίς θέαση από τα σημαντικά κατάλοιπα αρχαίων κτισμάτων επί του λόφου «Γουλάς» καθώς και το ζήτημα αυτό ως παράμετρο αναζήτησης και εξέτασης άλλης εναλλακτικής λύσης.

Ι.) ΣΟΒΑΡΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΗΕ

Σύμφωνα με δειγματοληψίες  που έχουν πραγματοποιηθεί σχετικά με την Ιχθυοπανίδα από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) στον ποταμό Ερύμανθο έχουν εντοπιστεί τα ακόλουθα πέντε είδη ιχθύων: (α) Η Ιονική Πέστροφα (Salmo farioides), (β) Η Πελοποννησιακή Μπριάνα (Barbus peloponnesius), (γ) Η Λιάρα (Telestes pleurobipunctatus), (δ) Ο Ποταμοκέφαλος Πελοποννήσου (Squalius peloponensis), (ε) Το Ευρωπαϊκό Χέλι (Anguilla anguila).

Η Ιονική Πέστροφα, η Πελοποννησιακή Μπριάνα και η Λιάρα είναι προστατευόμενα είδη κοινοτικού ενδιαφέροντος στην Οδηγία 92/43/ΕΟΚ (Παράρτημα ΙΙ). Επιπλέον το είδος Ιονική Πέστροφα κατατάσσεται στην κατηγορία «Τρωτό» VU [B1b(i,iii,iv)] στο Ελληνικό Κόκκινο Βιβλίο. Μία δε από τις πιο σημαντικές απειλές για το είδος Ιονική Πέστροφα αφορά τα εμπόδια στη μετακίνηση, ιδιαίτερα τα μικρά και μεγάλα υδροηλεκτρικά φράγματα, που διακόπτουν τη συνεκτικότητα των ποταμών.

 

Η ΜΠΕ πλημμελώς αγνοεί το Ευρωπαϊκό Χέλι το οποίο χαρακτηρίζεται ως «κρισίμως κινδυνεύον» στην Ερυθρά Λίστα της IUCN και  έχει σημαντικές ελλείψεις επειδή παραλείπει να καταγράψει το είδος αυτό και να αξιολογήσει τις συνέπειες του έργου σε αυτό, τόσο κατά την κατασκευή του όσο και κατά τη λειτουργία του.

Από πολλές έγκυρες πηγές αλλά και από μαρτυρίες των κατοίκων προκύπτει ότι στον ποταμό Ερύμανθο ανευρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ενυδρίδα (Lutra lutra) ευρέως δε γνωστή ως βίδρα, η οποία  είναι θηλαστικό και χρησιμοποιεί ως ενδιαίτημα μόνον το γλυκό νερό.

Η ΜΠΕ πλημμελώς αγνοεί την Ευρωπαϊκή Ενυδρίδα η οποία είναι προστατευόμενο είδος (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) και επιπλέον περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας. Σε αυτό το βιβλίο χαρακτηρίζεται ως «κινδυνεύον» είδος και επισημαίνεται ότι τα υδροηλεκτρικά φράγματα συνιστούν κίνδυνο, για αυτό η ΜΠΕ έχει σημαντικές ελλείψεις, επειδή παραλείπει να καταγράψει το είδος αυτό και να αξιολογήσει τις συνέπειες του έργου σε αυτό, τόσο κατά την κατασκευή του όσο και κατά τη λειτουργία του.

Η ΜΠΕ είναι πλημμελής, με σημαντικές ελλείψεις και ιδίως ατεκμηρίωτη, επειδή παραλείπει να αξιολογήσει τις συνέπειες του έργου στο είδος της Ιονικής Πέστροφας (Salmo farioides), τόσο κατά την κατασκευή του όσο και κατά τη λειτουργία του. Οι συνέπειες του έργου σε αυτό το είδος είναι εξόχως αρνητικές. Συγκεκριμένα: 

• Το έργο θα επηρεάσει αρνητικά έως >10% του ενδιαιτήματος της Ιονικής Πέστροφας στο σύστημα του Ερύμανθου. Με απανωτά τα φαινόμενα ανομβρίας πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι τα 2,85 χιλιόμετρα που θα καταληφθούν θα περνούν μεγάλες χρονικές περιόδους με ελάχιστη παροχή νερού και η επιβίωση της Ιονικής Πέστροφας σε αυτό το τμήμα θα είναι πρακτικά αδύνατη. Ουσιαστικά θα χαθεί ολόκληρος ο πληθυσμός της ιονικής πέστροφας κατάντη του έργου, επειδή θα αποκοπεί από το σύστημα του ποταμού ανάντη, όπου βρίσκεται η κύρια κατανομή του είδους αυτού. Το κατώτερο τμήμα του Ερύμανθου είναι κρίσιμο για την επιβίωση του εν λόγω είδους καθώς σε αυτό το τμήμα (με περισσότερα νερά) μπορούν να καταφεύγουν τα ψάρια σε περιόδους δύσκολων συνθηκών ανάντη (π.χ. ξηρασία, μεγάλες κατεβασιές του ποταμού κ.λπ.).
• Τα ψάρια έχουν ανάγκη τη συνεχή και αβίαστη διέλευση και χρήση όλου του μήκους του ποταμού και το εν λόγω έργο, αχρηστεύοντας >2,85 χιλιόμετρα κοίτης, σαφώς θα καταργήσει για πάντα αυτή τη δυνατότητα. Ως εκ τούτου, η εγκατάσταση μιας κλίμακας (ιχθυοδιάδρομος) διέλευσης των ψαριών στο σημείο της υδροληψίας δεν λύνει το ουσιαστικό πρόβλημα της αχρήστευσης ενός ολόκληρου τμήματος του ποταμού. Επιπλέον, η εγκατάσταση κλίμακας διέλευσης (ιχθυοδιάδρομος) των ψαριών, δεν έχει αποδειχτεί ότι έχει λειτουργήσει με επιτυχία στην Ελλάδα για πληθυσμούς άγριας πέστροφας, και ειδικά του μικρόσωμου είδους της Ιονικής Πέστροφας στην Πελοπόννησο.
• Περαιτέρω, δεν λαμβάνεται υπόψη η αύξηση της θολότητας του ποταμού και η αυξημένη εισροή ιζημάτων. Η πέστροφα έχει ανάγκη από πεντακάθαρα, διαυγή ποτάμια χωρίς ιζήματα και φερτά υλικά. Οι εργασίες για την κατασκευή και την συντήρηση του έργου, όπως και η οδοποιία που θα διανοιχτεί σε τμήματα με πολύ απότομη κλίση και, μέχρι τώρα, με πυκνή βλάστηση, θα αλλάξει μόνιμα αυτές τις συνθήκες. Με κάθε απότομη βροχή, μεγάλες ποσότητες λάσπης θα καταλήγουν στον ποταμό και θα τον καταστήσουν ακατάλληλο για το εν λόγω είδος.

 

Κ.) Τέλος, πρέπει να επισημάνουμε ότι το τοπωνύμιο της θέσης του έργου «ΘΑΜΝΟΙ – ΠΟΥΡΝΑΡΙ» δεν υφίσταται στην περιοχή. Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για λάθος, προερχόμενο π.χ. από «copy–paste» από άλλη μελέτη ή, αν προκύπτει από άλλη σκοπιμότητα, αλλά πάντως είναι στοιχείο της χαμηλής ποιότητας της Μελέτης.

 

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΖΗΤΑΜΕ

Την αποδοχή των αντιρρήσεών μας και την απόρριψη της ΜΠΕ για το ΜΥΗΕ στον ποταμό Ερύμανθο της «ENERGYCOM A.E.» .