Τσίπρας | Αναγέννηση της ελληνικής περιφέρειας με "ενσωμάτωση μεταναστών και προσφύγων στις τοπικές οικονομίες"

Η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στην παρουσίαση του βιβλίου του στα Γιάννενα είχε μια σημαντική διαφορά από τις προηγούμενες, αφού περιόρισε την ευρύτερη πολιτική του κριτική για τα ζητήματα κεντρικής πολιτικής, και επικεντρώθηκε στις ανάγκες της ελληνικής περιφέρειας.

Ο πρώην πρωθυπουργός αφιέρωσε εκτενές μέρος της ομιλίας του στην ανάλυση 7 προτάσεων-ρήξεων, με στόχο την αντιμετώπιση της ερημοποίησης της υπαίθρου και την αποκέντρωση προκειμένου να προχωρήσει η χώρα μπροστά.

Μάλιστα εξήγησε ότι οι προτάσεις αυτές είναι αποτελέσματα των αναλύσεων που πραγματοποιεί το Ινστιτούτο Αλέξης Τσίπρας, σημειώνοντας ότι είναι «ένα μικρό δείγμα, ένα περίγραμμα της δουλειάς σε βάθος που κάνουμε στο ινστιτούτο προκειμένου να σχεδιάσουμε έναν ενναλακτικό προοδευτικό δρόμο για την πατρίδα μας»

Οι επτά προτάσεις

Εισαγωικά, πριν παρουσιάσει τη σειρά των προτάσεών του ο Αλέξης Τσίπρας είπε μεταξύ άλλων: «Σήμερα λοιπόν, εδώ από τα Γιάννενα, θέλω να κρούσω τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον της ελληνικής περιφέρειας.
Η ύπαιθρος μαραζώνει.
Αν η δημογραφική κρίση αποτελεί μια φορά υπαρξιακό πρόβλημα για τη χώρα, αποτελεί δυο και τρείς για τη περιφέρεια.

»Και επειδή δεν έχει νόημα να κάνουμε μόνο διαπιστώσεις, θα καταθέσω σήμερα επτά συγκεκριμένες προτάσεις για το μέλλον της περιφέρειας», τόνισε ο πρώην πρωθυπουργός.

Επιγραμματικά, οι επτά προτάσεις είναι οι εξής:

1.Μη κερδοσκοπικές ενεργειακές κοινότητες με προτεραιότητα στο δίκτυο.
2.Θεσμική κατοχύρωση της Κοινοτικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας.
3. Ενίσχυση της τοπικής οικονομίας από ανακατεύθυνση Δημόσιων δαπανών.
4.Τεχνολογικη αυτονομία
5. Νόμος περί ακαλλιεργησίας για την αξιοποίηση της γης.
6. Ενσωμάτωση μεταναστών και προσφύγων στις τοπικές οικονομίες
7. Θεσμοθέτηση θετικών διακρίσεων υπέρ της υπαίθρου

Η ανάλυση των 7 προτάσεων

Ο κ. Τσίπρας ξεκαθάρισε ότι έχουμε ανάγκη από μια «ειρηνική επανάσταση από πάνω μέχρι κάτω. Μια νέα μεταπολίτευση. Ρήξεις με τα συμφέροντα που έχουν συμφέρον τα πράγματα να μείνουν όπως ακριβώς είναι».

Σε αυτό το γενικότερο πολιτικό πλαίσιο, ο Αλέξης Τσίπρας ανέλυσε σε βάθος τις επτά προτάσεις-ρήξεις του.

Πρώτη ρήξη: Μη κερδοσκοπικές ενεργειακές κοινότητες με προτεραιότητα στο δίκτυο.

Για φθηνή και σταθερή ενέργεια για παραγωγή και άρδευση,
ενεργειακή αυτονομία των ΟΤΑ, των σχολείων μας, των νοσοκομείων.
Για μείωση του κόστους των τροφίμων και ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.

Δεύτερη ρήξη: Θεσμική κατοχύρωση της Κοινοτικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας.

Η Κοινοτικά Υποστηριζόμενη Γεωργία δημιουργεί άμεση, σταθερή σχέση μεταξύ παραγωγού και κοινωνίας.
Ο αγρότης εξασφαλίζει προβλέψιμο εισόδημα και αξιοπρεπείς όρους παραγωγής, οι καταναλωτές πρόσβαση σε ποιοτική τροφή σε δίκαιη τιμή και το ρίσκο της παραγωγής μοιράζεται συλλογικά.
Πρόκειται για ένα δημοκρατικό κοινωνικό συμβόλαιο για την τροφή. Και η θεσμική του κατοχύρωση περιλαμβάνει τη νομική του αναγνώριση, αλλά και τη θεσμοθέτηση φορολογικών κινήτρων και χρηματοδοτικών εργαλείων, τη διασύνδεση με Δήμους, σχολεία, κοινωνικές δομές και κοινοτικές πρωτοβουλίες.

Τρίτη ρήξη: Ενίσχυση της τοπικής οικονομίας από ανακατεύθυνση Δημόσιων δαπανών.

Κάθε χρόνο, το κράτος δαπανά εκατομμύρια ευρώ για να τροφοδοτήσει σχολεία, νοσοκομεία, κοινωνικές δομές.
Και όμως, αυτά τα χρήματα δεν επιστρέφουν στην τοπική οικονομία.
Καταλήγουν σε μεγάλες αλυσίδες και εισαγωγικές εταιρείες, ενώ οι μικροί παραγωγοί αποκλείονται από διαγωνισμούς κομμένους και ραμμένους για τους λίγους.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει ρητά περιβαλλοντικά, ποιοτικά και κοινωνικά κριτήρια στις δημόσιες προμήθειες.
Στην Ιταλία, το 70% των τροφίμων στα σχολεία της Ρώμης είναι βιολογικά και το δημόσιο αποτελεί σταθερό αγοραστή για τους τοπικούς παραγωγούς.
Αυτή τη νομοθεσία θέλουμε να φέρουμε στη χώρα μας.
Να γίνει η δημόσια δαπάνη μοχλός τοπικής ανάπτυξης και όχι δώρο στα καρτέλ.

Τέταρτη ρήξη: Τεχνολογική αυτονομία.

Η τεχνολογική εξάρτηση διαπερνά πια όλη την κοινωνία και είναι από τα πιο βαθιά πολιτικά ζητήματα του 21ου αιώνα. Ο αγρότης δεν μπορεί να επισκευάσει το τρακτέρ του γιατί το λογισμικό «ανήκει» σε μια πολυεθνική, ενώ εξαρτάται από εισαγόμενους σπόρους και τεχνολογίες που δεν ελέγχει.
Το κράτος πληρώνει εκατομμύρια για λογισμικό σε πολυεθνικές, ενώ τα δεδομένα των πολιτών βρίσκονται σε servers εκτός Ευρώπης.
Όμως υπάρχει και άλλος δρόμος – και υπάρχει εδώ στην Ελλάδα.
Η ‘Libre Space Foundation’ στην Αθήνα έστειλε το 2017 τον πρώτο ελληνικό δορυφόρο ανοιχτού λογισμικού στο διάστημα.
Οι ‘Τζουμέικερς’ στην ορεινή Ήπειρο δημιουργούν ανοιχτού σχεδιασμού αγροτικά μηχανήματα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες των μικρών αγροτών.
Το ‘Μπουλούκι’, με έδρα τα Κεντρικά Τζουμέρκα, διασώζει παραδοσιακές τεχνικές δόμησης μέσω συνεργασιών με τοπικές κοινότητες.
Πολλά εγχειρήματα σε όλη τη χώρα διαδίδουν γνώση για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Γνώση που μοιράζεται.
Τοπική κατασκευή και δημοκρατική διακυβέρνηση δημιουργούν δουλειές και ανάπτυξη.
Αυτή η μετάβαση χρειάζεται πολιτική απόφαση: δικαίωμα στην επισκευή, δημόσιο χρήμα που παράγει δημόσιο κώδικα, ανοιχτούς σπόρους και τοπικά εργαστήρια σε κάθε περιφέρεια.

Πέμπτη ρήξη: Νόμος περί ακαλλιεργησίας για την αξιοποίηση της γης.

Η γη δεν είναι απλώς περιουσιακό στοιχείο. Είναι μέσο παραγωγής, στοιχείο επισιτιστικής ασφάλειας και παράγοντας περιβαλλοντικής ισορροπίας.
Η ιδιοκτησία της δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τη χρήση της.
Η μακρόχρονη ακαλλιεργησία υπονομεύει την εγχώρια παραγωγή, εντείνει την εξάρτηση από εισαγωγές, αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών και διάβρωσης, και διαλύει τον αγροτικό ιστό.
Σε μια χώρα που ερημώνει, η εγκατάλειψη της γης δεν είναι ουδέτερη επιλογή.
Η νομική βάση υπάρχει. Το Σύνταγμά μας προβλέπει «την αναδιανομή αγροτικών εκτάσεων με σκοπό την πιο παραγωγική εκμετάλλευσή τους».
Αυτό που λείπει είναι ο εφαρμοστικός νόμος. Το κράτος οφείλει να έχει τη δυνατότητα.
Αλλά πριν φτάσει εκεί οφείλει να παρέχει κίνητρα, φορολογικά και άλλα, για την ενεργοποίηση ή εκμίσθωση ακαλλιέργητης γης,
να προχωρά σε υποχρεωτική εκμίσθωση σε ενεργούς αγρότες και συλλογικά σχήματα,
και, σε έσχατη περίπτωση, σε αναγκαστική απαλλοτρίωση με δίκαιη αποζημίωση.
Το μοντέλο υπάρχει. Στη Γαλλία, οι οργανισμοί SAFER από το 1960 παρακολουθούν τις πωλήσεις αγροτικής γης και παρεμβαίνουν όταν χρειάζεται — παραχωρώντας τη γη όχι στον υψηλότερο πλειοδότη, αλλά σε αυτόν που θα την καλλιεργήσει.
Ένας αντίστοιχος ελληνικός φορέας θα μπορούσε να αποτελέσει τον πυρήνα μιας νέας αγροτικής πολιτικής.
Με στόχο: ούτε ένα στρέμμα χαμένο!

Έκτη ρήξη: Ενσωμάτωση μεταναστών και προσφύγων στις τοπικές οικονομίες.

Πρόκειται για ένα δύσκολο θέμα αλλά ας μη κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας.

Υπάρχει ένα αξιακό ζήτημα - η προστασία της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας.
Ένα ζήτημα ασφάλειας - ο έλεγχος των συνόρων απέναντι στα δίκτυα διακινητών.
Αλλά και ένα τρίτο ζήτημα που αφορά την οικονομία, το έλλειμμα εργατικού δυναμικού και την κοινωνική συνοχή των τοπικών κοινωνιών.

Πρώτα και κύρια η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι ιερή και αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο. Αποτελεί ντροπή για τον λαό μας και την ιστορία του, να λέμε ότι στις βάρκες αυτές έχουμε εισβολείς.
Όχι. Έχουμε ανθρώπους που προσπαθούν να σωθούν από τον πόλεμο, τη βία ή από την φτώχεια.
Δεν μπορεί κάθε λίγο να έχουμε τραγωδίες στη θάλασσα και να δίνουμε συγχαρητήρια.
Πρέπει να υπάρξει επιτέλους απόλυτη διαφάνεια και αξιόπιστη έρευνα για το τι έγινε. Όχι άλλη συγκάλυψη.

Δεύτερον, τα σύνορά μας πρέπει να προστατεύονται. Ασφαλώς με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, αλλά να φυλάσσονται. Και όπως εξασφαλίσαμε το 2016 με τη Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας, όσοι δεν δικαιούνται άσυλο να επιστρέφονται στην Τουρκία με ευρωπαϊκές εγγυήσεις. Διότι το μεταναστευτικό είναι πρώτα απ όλα ευρωπαϊκό και ευρωτουρκικό ζήτημα.

Και την ίδια ώρα είναι αναγκαία μια άλλη μεταναστευτική πολιτική που να βασίζεται σε ασφαλείς, νόμιμες οδούς και ένταξη των μεταναστών που βρίσκονται στη χώρα.
Με γνώμονα τις ανάγκες κάθε κλάδου και κάθε περιφέρειας της χώρας. Σε διάλογο με τους συνεταιρισμούς και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Μια πολιτική που θα συνεισφέρει στην οικονομία, στο δημογραφικό και στο ασφαλιστικό. Που θα δίνει τη δυνατότητα και σε ανθρώπους που ζούνε στη χώρα εδώ και χρόνια, να δουλέψουν νόμιμα και τίμια με αξιοπρεπείς συνθήκες και να συμβάλλουν στην ελληνική οικονομία.

Έβδομη ρήξη: Θεσμοθέτηση θετικών διακρίσεων υπέρ της υπαίθρου

Η ίση μεταχείριση σε άνισες συνθήκες παράγει ανισότητα. Η ύπαιθρος δε χρειάζεται ίση μεταχείριση. Η ύπαιθρος χρειάζεται θετική διάκριση.
Και αυτό σημαίνει :
Μεταφορικό ισοδύναμο για κατοίκους ορεινών και δυσπρόσιτων περιοχών.
Μηδενισμός της φορολογίας σε ορεινές περιοχές και χωριά κάτω των 200 μόνιμων κατοίκων.
Ειδικό νομικό και φορολογικό πλαίσιο για κοινοτικά καταστήματα.
Επαναφορά του θεσμού των Κοινοτήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση, ως ζωντανών κυττάρων τοπικής ζωής και αυτοοργάνωσης.